Ciemny Kryształ: Czas Buntu - recenzja serialu fantasy od Netflixa

 

Jim Henson, a wÅ‚aÅ›ciwie James Maury Henson i jego Muppety oraz Fraglesy to spora część mojego dzieciÅ„stwa i caÅ‚a mÅ‚odość. Zarówno one, jak i Ciemny KrysztaÅ‚ z roku 1982 na zawsze wpisaÅ‚y siÄ™ w mojÄ… pamięć i pozostanÄ… tam na dÅ‚ugo, zapewne aż do mojej Å›mierci. Nikogo zatem nie powinno dziwić, że zapowiedź pojawiania siÄ™ na Netflix prequela filmu fantasy, tym razem w postaci dziesiÄ™cioodcinkowego serialu pobudziÅ‚a moje filmowe zmysÅ‚y do granic możliwoÅ›ci. I tak w piÄ…tek, 30 sierpnia, późno w nocy, rozsiadÅ‚am siÄ™ wygodnie w fotelu, by zatopić siÄ™ po raz kolejny w przygody Gelflingów....i nie tylko. I wiecie co? Nie żaÅ‚ujÄ™ ani minuty z prawie dziesiÄ™ciogodzinnego seansu spÄ™dzonego z serialem Ciemny KrysztaÅ‚: Czas Buntu w reżyserii Louisa Leterriera, zrealizowanego przez Jim Henson Company. To przepiÄ™kna, mÄ…dra i niewiarygodnie kunsztownie zrealizowana lalkowa opowieść o heroizmie, oddaniu, odwadze i prawdzie, która czÄ™sto nie jest taka oczywista.

 

 

Ciemny KrysztaÅ‚ z roku 1982, który notabene możecie obejrzeć na platformie Netflix, to poprawnie zrealizowana, jak na te czasy opowieść, która nie powala, ale zaciekawia. Przyjemnie siÄ™ jÄ… oglÄ…da czy też oglÄ…daÅ‚o, przymykajÄ…c oko na pewne braki i niedociÄ…gniÄ™cia. Prequel zaÅ›, zatytuÅ‚owany: Ciemny KrysztaÅ‚: Czas Buntu to już perfekcyjna produkcja fantasy, stworzona z peÅ‚nym rozmachem, niezwykle wciÄ…gajÄ…ca, taka, którÄ… pochÅ‚ania siÄ™ od tak, niemal niezauważalnie, choć to prawie dziesiÄ™c godzin przed ekranem.

 

Historia, którÄ… uprzedzam wasze pytanie, nie musicie poprzedzać filmem z lat osiemdziesiÄ…tych ubiegÅ‚ego wieku, (jeÅ›li oczywiÅ›cie nie chcecie), rozpoczyna siÄ™ od niejakiego wstÄ™pu, w którym widzowie poznajÄ… planetÄ™ Thra. Miejsce to poÅ‚ożone jest  w innym Å›wiecie, innym czasie i innej epoce, krąży wokóÅ‚ trzech sÅ‚oÅ„c, a jego sercem jest KrysztaÅ‚ Prawdy, utrzymujÄ…cy życie na planecie w Å‚adzie i porzÄ…dku. Cudowny krysztaÅ‚ znajdowaÅ‚ siÄ™ od poczÄ…tku pod opiekÄ… Wiedźmy zwanej Augrha, która  zwiedziona chÄ™ciÄ… badania gwiazd, oddaÅ‚a go pod opiekÄ… istot zwanych Skeksami. RzÄ…dni wÅ‚adzy i nieÅ›miertelnoÅ›ci Skeksowie postanawiajÄ… zaburzyć porzÄ…dek Thra, wykorzystujÄ…c w tym celu Gelflingów i tym samym roztaczajÄ…c na spokojnej do tej pory krainie zÅ‚owrogie zaciemnienie. Siedem klanów z trzema ich przedstawicielami musi zrobić wszystko, by powiadomić mieszkaÅ„ców planety o zbliżajÄ…cym siÄ™ zagrożeniu oraz prawdziwych, niestety zÅ‚ych zamiarach Skeksów i zbliżajÄ…cym siÄ™ koÅ„cu Thra.  Rein  paladyn, żoÅ‚nierz w sÅ‚użbie klanu Vapra,  Brena, pragnÄ…ca wiedzy, spÄ™dzajÄ…ca dnie w bibliotece księżniczka klanu Vapra oraz Deet zamieszkujÄ…ca groty, kochajÄ…ca zwierzÄ™ta grotanka muszÄ… zmierzyć siÄ™ ze swoim przeznaczeniem i zapobiec knowaniom i zÅ‚u roztaczanemu przez Skeksów.

 

 

FabuÅ‚a serialu Ciemny KrysztaÅ‚: Czas Buntu opisana przeze mnie powyżej, zdaje siÄ™ na poczÄ…tku banalna i dobrze wielu widzom znajoma. Szybko wychodzi jednak na jaw, że tylko skrawek, malutki wycinek tego co czeka widzów podczas serialowego seansu. Trójka bohaterów, wprawdzie pierwszoplanowych i chciaÅ‚oby siÄ™ rzecz...najważniejszych, to wÅ‚aÅ›ciwie tylko podstawa wielowÄ…tkowoÅ›ci zarówno pod wzglÄ™dem opowieÅ›ci, jak i ogromu postaci, z których każda speÅ‚nia w netflixowej produkcji swojÄ… ważnÄ… rolÄ™.

 

Opowieść, która nie wiedzieć czemu przeznaczona jest dla widzów od siódmego roku życia, choć zrealizowana w lalkowym stylu, zdecydowanie nie jest tytuÅ‚em przeznaczonym dla tak maÅ‚ych widzów. Zawiera ona nie tylko komediowe i nieco baÅ›niowe elementy, ale także sporo bardzo dosadnej brutalnoÅ›ci. Niektóre sceny, jak i dialogi sÄ… przeznaczone dla nieco starszego widza, jeÅ›li nie dorosÅ‚ego, to przynajmniej nastoletniego, powiedzmy dwunastolatka.

 

Mimo tego, że fabuÅ‚a krÄ™ci siÄ™ wokóÅ‚ tematyki fantasy, wymyÅ›lnej baÅ›ni, które z rzeczywistoÅ›ciÄ… nie ma nic wspólnego, to w bardzo prosty i zarazem przenikliwy sposób porusza kwestie, które Å›miaÅ‚o możemy odnieść do wspóÅ‚czesnoÅ›ci. KrÄ™ci siÄ™  bowiem wokóÅ‚ problemów, z jakimi borykamy siÄ™ w życiu codziennym, skÅ‚ania do przemyÅ›leÅ„ co w danym momencie jest lojalnoÅ›ciÄ… wobec wÅ‚adzy, a co jedynie gÅ‚upotÄ…. Stawia pytania dotyczÄ…ce bohaterstwa, przyjaźni, a nawet miÅ‚oÅ›ci. Klasyczna walka dobra ze zÅ‚em, która w serialu jest aspektem dominujÄ…cym ma tu wiele rozgaÅ‚Ä™zieÅ„. Mamy walkÄ™ klasowÄ…, mamy nierówność spoÅ‚ecznÄ…, dominacjÄ™ wÅ‚adzy, terror, ale mamy także lÄ™k przed odrzuceniem, staroÅ›ciÄ… i Å›mierciÄ….

 

Jak w klasycznej baÅ›niowej opowieÅ›ci teoretycznie wiemy kogo powinniÅ›my lubić, komu możemy zaufać, kogo darzyć serialowÄ… przyjaźniÄ…. Niby jesteÅ›my tego Å›wiadomi, ale autorzy bardzo sprytnie, na przykÅ‚adzie pewnej postaci pokazali jak cienka jest nić Å‚Ä…czÄ…ca wiarÄ™ w dobro, sprawiedliwość i porzÄ…dek z butÄ…, a nawet skrajnym posÅ‚uszeÅ„stwem, które prowadzić może do tragedii. Wszystko ma w scenariuszu Ciemnego KrysztaÅ‚: Czas Buntu swoje uzasadnienie, każda decyzja niesie ze sobÄ… konsekwencjÄ™. Spójna, wielowÄ…tkowa fabuÅ‚a, która toczy siÄ™ swoim powolnym rytem, zaraz gwaÅ‚townie przyspiesza co  niesamowicie wciÄ…ga. Ja czuÅ‚am siÄ™ tak pochÅ‚oniÄ™ta, że nie zdążyÅ‚am siÄ™ zorientować, że to już niestety koniec, miejmy nadziejÄ™, pierwszego sezonu.

 

 

Ciemny KrysztaÅ‚: Czas Buntu to produkcja, o której powinno siÄ™ dyskutować, o której powinno siÄ™ mówić, nie tylko ze wzglÄ™du na zaserwowanÄ… nam intrygujÄ…cÄ…, i jakże ludzkÄ…, mimo baÅ›niowych postaci, opowieść, ale także przez pryzmat wykonania, które jest zwyczajnie genialne. Lalki i postacie ku nim zbliżone ożywajÄ… tu na naszych oczach. Mimo pewnych ograniczeÅ„, zwiÄ…zanych z nieżywÄ… bÄ…dź co bÄ…dź materiÄ…, stajÄ… siÄ™ realne i takie prawdziwe. Miny, gesty, ruchy to tylko maluÅ›ki uÅ‚amek prawdziwoÅ›ci każdej, nawet najmniejszej  czy może mniej znaczÄ…cej postaci. Pytanie tylko czy takie mniej znaczÄ…ce istoty w serialu w ogóle znajdziemy? Otóż nie! Każda...powiadam...każda postać ma cel, przekaz i serialowÄ… funkcjÄ™, której nie sposób lekceważyć zupeÅ‚nie jÄ… pomijajÄ…c. Åšwietnie zarysowane charaktery, obrazowane poprzez życiowe rozterki i wÅ‚asne problemy, kierujÄ… gÅ‚ównÄ… opowieść na inne tory, zbaczajÄ… ze Å›cieżki, jednoczeÅ›nie Å‚Ä…czÄ…c siÄ™ z niÄ… w bardzo klarowny i urokliwy, choć czasami brutalny i smutny sposób.

 

WyjÄ…tkowoÅ›ci scenerii peÅ‚nej lalek dodajÄ… efekty wizualne, które co tu kryć sÄ… zwyczajnie powalajÄ…ce. Cudna gra Å›wiateÅ‚, niesamowitość lokacji, rewelacyjne oÅ›wietlenie, przepiÄ™kne animacje, dbaÅ‚ość o każdy najmniejszy szczegóÅ‚. Ciemny KrysztaÅ‚: Czas Buntu jest po prostu produkcjÄ… przepiÄ™knÄ…, która nie sposób nie podziwiać, nawet jak widzi siÄ™ na ekranie postacie jak brzydkie jak Skeksowie.

 

Na uwagÄ™ zasÅ‚uguje także wersja jÄ™zykowa. Otóż serial na naszym Netflixie dostÄ™pny jest w peÅ‚nej polskiej wersji jÄ™zykowej. Mimo tego, że zwiastun próbki dubbingu, dostÄ™pny przed premierÄ… serialu nie napawaÅ‚ mnie zachwytem i wydawaÅ‚ mi siÄ™ delikatnie mówiÄ…c, nie trafiony, to muszÄ™ przyznać, że byÅ‚o to tylko moje poczÄ…tkowe wrażenie. Polski dubbing idealnie moim zdaniem wpisuje siÄ™ w klimat opowieÅ›ci i bardzo dobrze obrazuje każdÄ… postać, jej charakter, styl i sposób bycia. Wersja polska jest zwyczajnie dobra, a czasami nawet bardzo dobra. RadzÄ™ także obejrzeć produkcjÄ™ także w oryginalnej wersji jÄ™zykowej z polskimi napisami, bo w obsadzie same gwiazdy: Caitriona Balfe, Helena Bonham Carter, Harris Dickinson, Natalie Dormer, Taron Egerton jako Rian, Nathalie Emmanuel w roli Deet, Anya Taylor-Joy jako Brea, Harvey Fierstein, Mark Hamill, Donna Kimball jako Aughra i wielu innych.

 

Cóż mogÄ™ powiedzieć podsumowujÄ…c niewiarygodnie wciÄ…gajÄ…cy serial Netflixa Ciemny KrysztaÅ‚: Czas Buntu? Tylko to, że strasznie mi siÄ™ podobaÅ‚, tylko to, że spÄ™dziÅ‚am z nim wiele cudownych, zaskakujÄ…cych, trzymajÄ…cych w napiÄ™ciu, zarówno smutnych, jak i wesoÅ‚ych chwil. Rewelacyjna historia, niesamowita sceneria, Å›wietnie zarysowane postacie i urok lalek Jima Hensona, zamkniÄ™ty w zmyÅ›lonej historii fantasy ze wspóÅ‚czesnym przesÅ‚aniem. ByÅ‚am, jestem i pewnie bÄ™dÄ™ pod wrażeniem tego prequela. Nie może być inaczej, dla mnie mocne 9/10 z nadziejÄ… na wiÄ™cej w kolejnym sezonie.