Andrzej Sapkowski domaga się 60 milionów, ale czy powinien je dostać?

Andrzej Sapkowski domaga siÄ™ 60 milionów od CD Projektu, ale czy powinien cokolwiek dostać? Nie, nie powinien.

Autor cyklu o wiedźminie postanowiÅ‚ po raz kolejny objawić siÄ™ graczom w negatywnym Å›wietle. Tym razem wyznaczono oficjalne pismo, w którym prawnicy zajÄ™li siÄ™ sprawÄ… pieniążków, które powinien Pan Andrzej otrzymać. Mowa tu o kwocie siÄ™gajÄ…cej kilkadziesiÄ…t milionów zÅ‚otych. Zanim jednak przejdÄ™ do omówienia bieżącego problemu, chcÄ™ Wam opowiedzieć o jednym z najpopularniejszych pisarzy w Polsce i jego kontaktach ze spoÅ‚ecznoÅ›ciÄ… graczy czy samej branży. 

 

Zacznijmy tÄ™ opowieść od klasyki -"Za górami, za lasami"…. Mamy rok 2002. Gry komputerowe nie sÄ… na tyle popularne, aby przynosiÅ‚y zyski w miliardach czy nawet setkach milionów. Gracze nie majÄ… problemów z pobieraniem produkcji przez Internet, bo te majÄ… na noÅ›nikach, które wystarczaÅ‚y, żeby nasz ulubiony tytuÅ‚ zaczÄ…Å‚ siÄ™ instalować po wÅ‚ożeniu do np. napÄ™du. Trzeba także napomknąć, że nie ma wielu entuzjastów w tworzeniu takiej formy rozrywki,  jakimi sÄ… gry. Można powiedzieć, że ich rynek byÅ‚ zbyt maÅ‚y i nieufny, aby zostawiać w nim pieniÄ…dze czy czas. Jednakże trafiÅ‚o siÄ™ kilku Polaków, którzy mieli pewne cele lub marzenia z tym zwiÄ…zane. Zapukali do drzwi Pana Andrzeja z pewnÄ… ofertÄ…. Chcieli nabyć prawa do "Wiedźmina", aby stworzyć na jego podstawie grÄ™ komputerowÄ…. "SzaleÅ„cy"! Autor, już znanej sagi, zgodziÅ‚ siÄ™. OtrzymaÅ‚ pieniÄ…dze z góry, odmawiajÄ…c wynagrodzenia w przyszÅ‚ych procentach. Pierwsza sprawa, już wtedy Pan Sapkowski nie wierzyÅ‚ w sukces tego tytuÅ‚u. DrugÄ… jest to, że byÅ‚ Å‚akomy na szybkie pieniÄ…dze. W Internecie mówi siÄ™ o kwocie 35 tysiÄ™cy. Zastanówmy siÄ™ teraz na chwilÄ™. JacyÅ› "zwariowani" ludzie chcÄ… dać takie pieniÄ…dze, aby stworzyć grÄ™, która być może nigdy siÄ™ nie zwróci i nie znajdzie grupy odbiorców. Wiecie, to jak rzucenie wszystkiego na jednÄ… kartÄ™, majÄ…c w gÅ‚owie Å›wiadomość, że można prawie wszystko stracić. Zaryzykowano wtedy i to ryzyko, jak widać przy obecnych wynikach, opÅ‚aciÅ‚o siÄ™. ByÅ‚ to jednak krok, w moim mniemaniu, zwariowany, który mógÅ‚ obrócić siÄ™ w ten ostatni. Potrzeba byÅ‚o sporej wiary we wÅ‚asne możliwoÅ›ci i umiejÄ™tnoÅ›ci, aby coÅ› podobnego zrobić. Ci od gier jÄ… mieli, ale Pan Sapkowski już nie. To nie wszystko, bo przecież caÅ‚y czas byÅ‚a także mowa o oprocentowaniu. WystarczyÅ‚o poprosić o mniejszÄ… kwotÄ™ do rÄ™ki, aby przyszÅ‚e profity zwróciÅ‚y siÄ™ z nawiÄ…zkÄ…. ChcÄ™ Wam przekazać, że tworzenie tego typu produkcji nie byÅ‚o wtedy opÅ‚acalne tak jak jest teraz. MogÅ‚o to doprowadzić do rychÅ‚ego upadku, wiÄ™c wiÄ…zaÅ‚o siÄ™ ze sporym ryzykiem. NależaÅ‚o też wziąć pod lupÄ™ przypadek, gdyby gry po jakimÅ› czasie straciÅ‚y na uznaniu i zostaÅ‚y odstawione w kÄ…t. Polacy musieli siÄ™ z tym liczyć. Wierzyli w siebie na tyle, że zaproponowali także oprocentowanie. Co straciÅ‚by Pan Andrzej przyjmujÄ…c takÄ… opcjÄ™? No nic. Wróć..., szybkie pieniÄ…dze. Za chciwość siÄ™ pÅ‚aci, za brak wiary traci. Czy uważacie, że teraz po tym wszystkim pieniÄ…dze nie powinny siÄ™ komuÅ› należeć? 

 

Å»yjemy jednak w czasach, gdzie braterstwo, honor czy odwaga spadajÄ… na plan drugi, może czwarty, albo dziesiÄ…ty. Najważniejsze stajÄ… siÄ™ pieniążki. I to jest najlepszy moment, aby opowiedzieć o liczbie sprzedanych sztuk gier z serii o Geralcie. W 2018 roku padÅ‚y informacje, że przygody wiedźmina rozeszÅ‚y siÄ™ w 33 milionach. PamiÄ™tajcie, że bierzemy pod lupÄ™ wszystkie części. NależaÅ‚oby również dodać do tego wyniku pirackie wersje. Jednak w ich przypadku możemy tylko zgadywać, jak dużą liczbÄ™ egzemplarzy stanowiÄ…. Najważniejsze w tym wszystkim jest to, że gra Redów spotkaÅ‚a siÄ™ z przyjÄ™ciem na caÅ‚ym Å›wiecie,  w rekordowych liczbach. Co to ma do Pana Andrzeja? Zdecydowanie sporo. Na wielu forach internetowych możemy przeczytać o wzroÅ›cie zainteresowania książkami za poÅ›rednictwem gry. Cóż za zaskoczenie, prawda? Dodatkowo wykorzystano wzrastajÄ…ca popularność i udany marketing drugiej części gry w promowaniu cyklu pisanego Geralta. W jaki sposób? Grafiki z ekranów zostaÅ‚y zilustrowane na okÅ‚adkach tomów. DziÄ™ki temu prostemu zabiegowi gracze chÄ™tniej siÄ™gali po pisane historie i kojarzyli jÄ… z udanÄ… produkcjÄ…. Co mógÅ‚ zrobić gracz po ukoÅ„czeniu tytuÅ‚u, aby bardziej zagÅ‚Ä™bić siÄ™ w Å›wiat o wiedźminach? Jestem także pewny, że sami miÅ‚oÅ›nicy czytelnictwa, którzy nie kojarzyli samej gry, także chÄ™tniej spojrzeli na nowe wydanie, ponieważ dopracowana grafika dodawaÅ‚a sporo uroku. Niech pierwszy rzuci kamieniem ten, co nie zna żadnej osoby, która kupiÅ‚a książkÄ™ z powodu piÄ™knej okÅ‚adki! A co na to sam autor powieÅ›ci o wiedźminie? Delikatnie temat ujmujÄ…c, jest bardzo na nie. Z naciskiem na sÅ‚owo "bardzo". 

 

W wywiadzie z Marcinem Zwierzchowskim dla portalu polityka.pl możemy przeczytać - Ale pracujÄ…c na wÅ‚asny sukces, gra moim książkom, niestety, zaszkodziÅ‚a. Kilku wydawców umieÅ›ciÅ‚o grafikÄ™ z gry na okÅ‚adkach moich książek. Wielu czytelników zakwalifikowaÅ‚o wiÄ™c książki jako tzw. game related, czyli pisane pod grÄ™. Takich książek na rynku SF&F jest multum. WidzÄ…c na okÅ‚adce mojej książki obrazek z gry, wielu fanów zaÅ‚ożyÅ‚o, że to gra byÅ‚a pierwsza. A poważni fani SF i fantasy takimi wtórnymi książkami gardzÄ… i nie kupujÄ… ich, bo – primo – sÄ… wtórne i nieoryginalne. Secundo – sÄ… kompletnie bez znaczenia dla tych, którzy w żadne gry nie grajÄ… – a takich jest wÅ›ród fanów zdecydowana wiÄ™kszość.- warto siÄ™ teraz poddać chwilowej refleksji odnoÅ›nie tego fragmentu. No i masz ci los! Pewnie doszliÅ›cie do tych samych wniosków co ja! Po co pisaÅ‚em o tym wszystkim, gdy okazuje siÄ™, że nie mam racji? Tak naprawdÄ™ okÅ‚adki  szkodzÄ…, "prawdziwi fani" omijajÄ… je szerokim Å‚ukiem. No nie majÄ… żadnego pozytywnego znaczenia i kropka. 

 

Pan Andrzej dzieli siÄ™ swojÄ… opiniÄ…, zasÅ‚aniajÄ…c siÄ™ zdaniem sporej grupy osób. Aby udowodnić, który z nas ma racjÄ™, potrzeba byÅ‚oby przeprowadzić ankietÄ™ wÅ›ród samych zainteresowanych, ale na szczęście oprócz bycia graczem jestem także fanem książek fantasy i to pozwala mi zweryfikować kilka sÅ‚ów w podanym fragmencie. Nie bÄ™dzie raczej zaskoczenia, gdy powiem, że mi spodobaÅ‚a siÄ™ okÅ‚adka i zamierzaÅ‚em kupić caÅ‚y cykl z tego wydania. Uważam jÄ… za powiew Å›wieżoÅ›ci i dobry pomysÅ‚ do zrobienia reklamy. Znam także sporo osób, które sÄ… zachwycone, gdy ich ulubiona książka sprzed lat otrzymuje nowe wydanie. SÄ… skÅ‚onni kupić jÄ… wÅ‚aÅ›nie z tego powodu. ChciaÅ‚bym również napisać, że w chwili wydania drugiej części przygód Geralta od Redów to zdecydowanÄ… częściÄ… fanów byli wÅ‚aÅ›nie gracze. Tak samo byÅ‚o również z trzeciÄ… częściÄ…. W Internecie możemy znaleźć informacje na temat rankingów, w których chwilÄ™ po wydaniu "Wiedźmina 3" pierwsza część z sagi trafiÅ‚a na ich szczyt. I naprawdÄ™ wÄ…tpiÄ™, że byÅ‚o to spowodowane mobilizacjÄ… wÅ›ród "prawdziwych fanów".  

 

 

Pan Andrzej zaczyna brzydko szufladkować swoich fanów, przez to cierpiÄ… Ci, którzy swojÄ… przygodÄ™ zaczÄ™li od gier i to dlatego, że mogli siÄ™ pomylić w kolejnoÅ›ci tego, co byÅ‚o pierwsze - a to dopiero poczÄ…tek góry lodowej, ale o tym później. Od samego poczÄ…tku autor sagi nie chciaÅ‚ przyznać, że produkcja CDP RED  mogÄ… napÄ™dzać jego książki, mimo że mamy twarde dowody, o których wyżej napisaÅ‚em. NagÅ‚y wzrost zainteresowania książkowymi przygodami przekuÅ‚ siÄ™ oczywiÅ›cie w dodatkowy zarobek. Także Pan Andrzej oprócz szybkiej kwoty z 2002 roku musiaÅ‚ zarabiać na popularnoÅ›ci samej gry, która napÄ™dzaÅ‚a sprzedaż sagi. JeÅ›li tytuÅ‚ nigdy nie ujrzaÅ‚aby Å›wiatÅ‚a dziennego, liczba egzemplarzy cyklu byÅ‚aby znaczÄ…co niższa. W chwili obecnej możemy wysunąć pewien wniosek, dla którego Pan Sapkowski tak negatywnie mówiÅ‚ o zakÅ‚adkach.  Jaki? DziÄ™ki temu udaÅ‚o siÄ™ pominąć nieprzyjemne kwestie zarobków, które w miÄ™dzyczasie byÅ‚y generowane. 

 

Należy wspomnieć jeszcze o jednej sytuacji. Pewien starszy facet podczas pewnego popularnego wydarzenia powiedziaÅ‚ - Znam niewiele osób, które w to graÅ‚y. Obracam siÄ™ wÅ›ród inteligentnych. - Kojarzymy? Jestem pewien, że tak, bo to kolejne sÅ‚owa, które nie obeszÅ‚y siÄ™ bez zasÅ‚użonego echa. Jestem pewny, że doskonale wiecie, kto jest ich autorem. OpiniÄ™ Pana Sapkowskiego na temat tych zaledwie dwóch zdaÅ„ możecie poznać w pozostaÅ‚ej części wyżej wspomnianego wywiadu.  Ponownie spoÅ‚eczność graczy zostaje zaatakowana, a ta odpowiada setkami memów, opinii czy postów. RozpÄ™tuje siÄ™ burza i autor przygód o wiedźminie zbiera jej żniwa. Usprawiedliwia siÄ™ tym, że byÅ‚ to żart, który nie powinien nikogo urazić. Poza tym spoÅ‚eczność, otaczajÄ…ca wtedy Pana Andrzeja, doceniÅ‚a bÅ‚yskotliwy dowcip, dajÄ…c to do zrozumienia wybuchem Å›miechu. BÄ™dÄ…c na ich miejscu też pewnie zaczÄ…Å‚bym siÄ™ w koÅ„cu Å›miać, ale nie z tego powodu, który jest w gÅ‚owie starszego „żartownisia”. 

 

Z graczami jest taki problem, że Ci bywajÄ… impulsywni. StÄ…d Internet szybko zaczÄ…Å‚ grzmieć i wiele padÅ‚o w nim wulgaryzmów pod adresem autora. Ten nawet nie wie czemu musi tÅ‚umaczyć coÅ› tak prostego. Przyrównuje to do nieuleczalnej choroby. Po co robić z tego przedstawienie, prawda? Przyznam siÄ™, że podczas pisania tego zdania uÅ›miecham siÄ™ do monitora. Oprócz zaczÄ™cia pojedynku przez Pana Andrzeja widzÄ™ coÅ› wiÄ™cej. Zamiast odbić tÄ™ piÅ‚eczkÄ™, powiem Wam, czemu ktokolwiek musiaÅ‚ to robić. Tak siÄ™ dziaÅ‚a pod publikÄ™ i media. Im bardziej jesteÅ› kontrowersyjny, tym wiÄ™cej o Tobie mówiÄ…. Przynosi to popularność, w dobie Internetu również sÅ‚awÄ™. Po co one Panu Sapkowskiemu? PamiÄ™tajcie, że byÅ‚ on goÅ›ciem znanego w Polsce eventu. Nie jestem w stanie powiedzieć, czy otrzymaÅ‚ za obecność jakieÅ› wynagrodzenie. Jednakże z caÅ‚Ä… pewnoÅ›ciÄ… przykuÅ‚ uwagÄ™ niejednego czÅ‚owieka. Można jÄ… wykorzystać do dalszego kreowania swojego wizerunku w sieci oraz utrzymania swojego poziomu popularnoÅ›ci. W przypadku autora, który musi sprzedawać swoje dzieÅ‚a i samego siebie,  jest to nad wyraz ważne. DziÄ™ki temu wciąż jest w obiegu i może to kogoÅ› zachÄ™cić do podjÄ™cia wspóÅ‚pracy czy zapraszania na kolejne podobne wydarzenia. A wiecie co wÅ‚aÅ›nie tworzy Netflix? Miejmy nadziejÄ™, że tym razem uda siÄ™ podpisać umowÄ™ satysfakcjonujÄ…cÄ… dla obydwu stron. Chociaż powÄ…tpiewam czy jest to w ogóle możliwe.

 

Smutne w caÅ‚ej historii jest to, że cykl o "Wiedźminie" jest fantastyczny. Do dziÅ› zajmuje u mnie wysokie miejsce w osobistym rankingu. Czasem nie jestem w stanie uwierzyć, że osoba, która jest jego twórcÄ… tak siÄ™ zachowuje czy obnosi. Mimo tego grubiaÅ„stwa nie można odmówić pieniÄ™dzy, które mogÅ‚yby siÄ™ należeć. Na szczęście można ustalić niesÅ‚uszność za pomocÄ… argumentów. Generowanie przychodów książek dziÄ™ki popularnoÅ›ci gier, ciÄ…gÅ‚a popularność napÄ™dzana przez spoÅ‚eczność graczy, która owocuje w nowe znajomoÅ›ci oraz interesy. Dodatkowo chęć oddania części oprocentowania z zarobku przez Redów odrzucone przez wÅ‚asnÄ… gÅ‚upotÄ™ i Å‚akniÄ™cia szybkiego zarobku. JeÅ›li po tym wszystkim Pan Andrzej Sapkowski otrzyma pieniÄ…dze, bÄ™dzie to dla mnie spory nietakt, który bÄ™dzie trzeba naprawić za sprawÄ… spisania nowego artykuÅ‚u* w ustawie, która stworzyÅ‚a i utrzymuje tÄ™ sprawÄ™ przy życiu.

 

 

* Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Art. 44. W razie rażącej dysproporcji miÄ™dzy wynagrodzeniem twórcy a korzyÅ›ciami nabywcy autorskich praw majÄ…tkowych lub licencjobiorcy, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sÄ…d.

 

ŹródÅ‚a: