Minecraft – gra jeszcze bardziej logiczna, niż nam się wydaje

Czym jest Minecraft, nikomu nie trzeba przedstawiać. Wzbudza skrajne emocje; od gÅ‚Ä™bokiej niechÄ™ci po dozgonne uznanie. Jedno jest jednak pewne; gra ta nie jest tym, czym byÅ‚a rok, dwa czy pięć lat temu. Na przestrzeni dÅ‚ugiego okresu wielokrotnie ewoluowaÅ‚a, mniej lub bardziej zaskakujÄ…c grajÄ…cych. Jedna rzecz jednak nadal nie ulegÅ‚a zmianie – pewne prawa stojÄ…ce u podstawy mechaniki wciąż pozostaÅ‚y takie same.

Na samym poczÄ…tku wersji Alpha do gry dodany zostaÅ‚ niepozorny przedmiot – czerwony proszek – który, oprócz przesyÅ‚ania impulsów, wchodziÅ‚ w skÅ‚ad czerwonych pochodni, bÄ™dÄ…cymi staÅ‚ym źródÅ‚em energii. Wtedy to mÅ‚odzi inżynierowie otrzymali możliwość pobawienia siÄ™ różnego rodzaju schematami i rozwiÄ…zaniami logicznymi. Nie bÄ™dÄ™ tutaj opisywaÅ‚ skomplikowanych zagadnieÅ„ jÄ™zyka informatyki, gdyż, nie ukrywam, prawie w ogóle siÄ™ na tym nie znam. Postaram siÄ™ jednak pokazać niedowiarkom, iż komputerowa rozgrywka – zwÅ‚aszcza tak kreatywna jak oddawanie siÄ™ przyjemnoÅ›ci grania w Minecrafta – może przynieść ze sobÄ… wymierne korzyÅ›ci w postaci nie tylko rozwijania wyobraźni, lecz nauki realnych rzeczy gÅ‚Ä™boko zwiÄ…zanych ze szczegóÅ‚owymi zagadnieniami wielu dziedzin nauki. Tutaj z pomocÄ… przychodzi nam logika.

 

Jedne z pierwszych pojęć, z którym czÅ‚owiek zaznajamia siÄ™ przy pierwszym kontakcie z tÄ… dyscyplinÄ… naukowÄ…, jest zdanie w sensie logicznym. Otóż jest to zdanie opisujÄ…ce rzeczywistość takÄ…, jaka siÄ™ ma; ma okreÅ›lonÄ… wartość logicznÄ… – jest prawdziwe albo faÅ‚szywe. Jest to o tyle istotne, że podobne myÅ›lenie można przenieść na grunt minecraftowej elektryki. Czerwony proszek może znaleźć siÄ™ w dwojgu różnego rodzaju stanach – przesyÅ‚ać impuls (1) albo nie (0).
Do tej pory wszystko wydaje siÄ™ klarowne; nie odkryÅ‚em na razie niczego nadzwyczajnego. Ciekawiej jednak robi siÄ™ dalej, gdy zechcemy zbudować z czerwonego proszku coraz bardziej skomplikowanego nad zwykÅ‚y indykator. W tym momencie zaczynajÄ… siÄ™ schody. Pal sześć, gdy planujemy zastosować zwykÅ‚Ä… negacjÄ™, czyli przesyÅ‚anie sygnaÅ‚u odwrotnego od wejÅ›ciowego. Gorzej, jeÅ›li budujemy jakiÅ› skomplikowany mechanizm, gdzie niezbÄ™dnym staje siÄ™ okreÅ›lona reakcja na sygnaÅ‚y z wiÄ™cej niż jednego źródÅ‚a.

 

 

 

 

WÅ‚aÅ›nie w tym momencie w bardziej wyraźny sposób klaruje siÄ™ rola spójników logicznych, które majÄ… zastosowanie w zależnoÅ›ci od oczekiwanego rezultatu wynikania z zastosowanych rodzajów sygnaÅ‚u. ChcÄ…c zbudować wybrany mechanizm, który dziaÅ‚aÅ‚by w pożądany przez nas sposób, kluczowym jest wybranie wÅ‚aÅ›ciwej metody przekazywania sygnaÅ‚u.
Tutaj wÅ‚aÅ›nie przychodzÄ… nam z pomocÄ… mechanizmy stworzone przez minecraftowÄ… spoÅ‚eczność, które w swoim dziaÅ‚aniu odpowiadajÄ… wiÄ™kszoÅ›ci najważniejszych dwuargumentowych spójników logicznych.

 

Zanim przejdziemy do bardziej skomplikowanych konstrukcji, należy omówić kwestiÄ™ spójnika jednoargumentowego, który to bÄ™dzie stanowiÅ‚ bazÄ™ pod znacznÄ… część w wiÄ™kszym stopniu rozbudowanych bramek. Z negacjÄ… miaÅ‚ do czynienia prawdopodobnie każdy gracz z okresu Alphy i wczesnej Bety, który usiÅ‚owaÅ‚ zbudować przewód z czerwonego proszku na wiÄ™cej niż kilkanaÅ›cie kratek. Powszechny problem stanowiÅ‚ ograniczony zasiÄ™g przesyÅ‚ania sygnaÅ‚u przez proszek, co można byÅ‚o rozwiÄ…zać poprzez zastosowanie bramki NOT, która pozwalaÅ‚a na dalszy przesyÅ‚ sygnaÅ‚ów. W skrócie mówiÄ…c, negacja skutkuje wysÅ‚anie przeciwnego sygnaÅ‚u od wyjÅ›ciowego.

 

NastÄ™pna w kolejce wydaje siÄ™ być koniunkcja wraz z jej negacjÄ…. BudujÄ…c AND, tÄ™ jednÄ… z najprostszych bramek dwuargumentowych, mamy zamiar uzyskać jej dziaÅ‚anie na odcinku (1) wyjÅ›ciowym tylko w momencie, gdy oba sygnaÅ‚y na poczÄ…tku sÄ… prawdziwe. Odwrotny efekt uzyskujemy, w przypadku kiedy oczekujemy przesyÅ‚ania sygnaÅ‚u w każdym przypadku poza dwoma „prawdami” jednoczeÅ›nie, konstruujemy bramkÄ™ NAND.

 

 

 

 

Kolejna bramka logiczna to OR – alternatywa. Najprostsza w budowie, przesyÅ‚a sygnaÅ‚ jedynie wtedy, gdy jedna z dźwigni jest zaÅ‚Ä…czona (1), a druga nie (0) albo podczas jednoczesnego uruchomienia obu. DodajÄ…c na koÅ„cu czerwonÄ… pochodniÄ™, otrzymujemy binegacjÄ™ NOR, która na koÅ„cu sygnalizuje prawdÄ™, lecz tylko w przypadku przestawienia obu dźwigni na pozycjÄ™ wyÅ‚Ä…czenia.

 

Na koniec zostawiÅ‚em najbardziej skomplikowane konstrukcje. BramkÄ™ XOR możemy zinterpretować jako alternatywÄ™ rozÅ‚Ä…cznÄ… przesyÅ‚ajÄ…cÄ… sygnaÅ‚, gdy „prawdÄ™” wysyÅ‚a tylko jedno ze źródeÅ‚ wejÅ›ciowych. Jej zanegowaniem jest XNOR, czyli równoważność, dla odmiany na wyjÅ›ciu przesyÅ‚a impuls, gdy obie dźwignie sÄ… ustawione w identycznej pozycji.

 

Tak oto prezentujÄ… siÄ™ wybrane bramki logiczne, dziÄ™ki którym bardziej umiejÄ™tni gracze sÄ… w stanie wyczarować cuda w postaci różnego rodzaju minecraftowych kalkulatorów, ekranów czy innych maszyn. Mam nadziejÄ™, że czytelnicy wybaczÄ… mi moje nieudolne próby zgÅ‚Ä™bienia jÄ™zyka logiczno-informatycznego. Celem mojego artykuÅ‚u nie byÅ‚o w żadnym wypadku nauczanie o jakichÅ› skomplikowanych zagadnieniach, lecz tylko i wyÅ‚Ä…cznie zwrócenie uwagi na to, że Å›wiat gier może nas jeszcze niejednokrotnie zaskoczyć, mimowolnie niosÄ…c ze sobÄ… mimowolnego dowiedzenia siÄ™ o Å›ciÅ›le okreÅ›lonych prawach rzÄ…dzÄ…cych wirtualnÄ… rozrywkÄ….