Metro Exodus - recenzja

Moja przygoda z caÅ‚ym uniwersum Metro 2033 (i późniejszymi odnogami) rozpoczęła siÄ™ dość niespodziewanie, gdyż z poczÄ…tku nie byÅ‚em w stanie domyÅ›lić siÄ™ nawet tego o czym może być to tytuÅ‚. Gdy ujrzaÅ‚em go po raz pierwszy już wiedziaÅ‚em, że  musi to być jedna z tych gier, które bÄ™dÄ™ chciaÅ‚ ograć na swoim wymarzonym komputerze. Tego ostatniego nie mam i już mieć nie bÄ™dÄ™, no ale w grÄ™ bÄ™dÄ…cÄ… adaptacjÄ… książki Dimitriego GÅ‚uchowskiego miaÅ‚em okazjÄ™ ograć. Minęło wiele lat, a ja dziÄ™ki uprzejmoÅ›ci Wydawnictwa Techland miaÅ‚em okazjÄ™ sprawdzić ten tytuÅ‚ i przekonać siÄ™ o tym, czy i tym razem ukraiÅ„skie studio 4A Games zabraÅ‚o nas w znakomitÄ… podróż do post-apokaliptycznej Rosji. Wybierzecie siÄ™ z nami w podróż? Zapraszamy!

Minęło już trochÄ™ czasu po wydarzeniach z Metro Last Light, a sam Artem staje siÄ™ bohaterem podziemi. Pozytywne zakoÅ„czenie mimo wszystko nie byÅ‚o idealnym, ponieważ zasoby powoli zaczynajÄ… siÄ™ w mieÅ›cie koÅ„czyć, a nasi bohaterowie w gruncie rzeczy poÅ›wiÄ™cajÄ… wiele, aby zachować wÅ›ród ludzi spokoju. Okres poprzedzajÄ…cy nasze pierwsze dziaÅ‚ania w Metro Exodus to w gruncie rzeczy utrzymywanie nieÅ›wiadomoÅ›ci oraz zgniÅ‚ych kompromisów, które wydajÄ… siÄ™ prowadzić wszystko ku upadkowi. W tym momencie okazuje siÄ™, że nasz protagonista zmaga siÄ™ także ze swoimi myÅ›lami i wspomnieniami swego poprzedniego życia, które odbywaÅ‚o siÄ™ jeszcze przed wojnÄ… atomowÄ…. To nie bardzo podoba siÄ™ innym, ale pewnego dnia do byÅ‚ej stolicy Rosji przybywa pociÄ…g, który ujawnia i upewnia Spartan, że nie wszystko zostaÅ‚o stracone, a ludzkość także w innych miejscach Å›wiata może prowadzić życie, może nawet bardziej udane niż spoÅ‚eczność zamkniÄ™ta na kolejnych stacjach. W zwiÄ…zku z czym rozpoczynamy akcjÄ™ zapoznania siÄ™ z sytuacjÄ…, która w kolejnych chwilach przeksztaÅ‚ca siÄ™ w zaskakujÄ…cy sposób… no może nie do koÅ„ca, w każdym bÄ…dź razie wyjazd z miasta okazuje siÄ™ zaskakujÄ…cy. OtrzymaliÅ›my jedynie krótkie, zbyt dynamiczne i mocno naciÄ…gane wytÅ‚umaczenie oparte o kilka scen i krótki kill room, który oczywiÅ›cie możemy “rozwiÄ…zać” po cichu. Bardzo szybko wielka maszyna siÄ™ rozpÄ™dza, a my już nie mamy okazji podziwić stolicy, która dotychczas byÅ‚a naszym domem. 

 

Deweloperzy oczywiÅ›cie zapowiadali podróż, ale odniosÅ‚em wrażenie, że poczÄ…tek nie zostaÅ‚ za dobrze przemyÅ›lany. Jasne, skrócenie niepotrzebnych elementów powinno siÄ™ pojawić, ale sposób wykonania niestety byÅ‚ sÅ‚aby. Później jest już lepiej, choć oczywiÅ›cie rewelacyjnego poziomu tutaj nie uÅ›wiadczymy. Aż żaÅ‚owaÅ‚em, że nie byÅ‚o wiÄ™cej zadaÅ„, w których ktoÅ› by z nami przemierzaÅ‚ obszar i uzupeÅ‚niaÅ‚ caÅ‚kowite milczenie protagonisty. Szalonych atrakcji nie brakuje co stanowi kontynuacjÄ™ trendu z oryginaÅ‚u, przy czym w książkach GÅ‚uchowskiego doczekaliÅ›my siÄ™ wiÄ™kszej iloÅ›ci frakcji i zależnoÅ›ci pomiÄ™dzy nimi. Tutaj tego nie uÅ›wiadczyliÅ›my, przez co grupki nie do koÅ„ca broniÄ… siÄ™ w praktyce. To takie w zasadzie mini przygody, które moim zdaniem sÄ… mimo wszystko trochÄ™ zbyt oddalone od normalnoÅ›ci. ZabrakÅ‚o mi tutaj jakiegoÅ› przykÅ‚adu normalnej spoÅ‚ecznoÅ›ci, która ma po prostu problemy z potworami czy dostÄ™pem do zasobów. Można siÄ™ pobawić fantastykÄ…, ale w tym wypadku niestety ktoÅ› lekko przesadziÅ‚. ZabrakÅ‚o czegoÅ› bardziej przyziemnego, mniej spektakularnego i posiadajÄ…cego bardziej tradycyjny obraz. W efekcie gdy wszystko przeanalizujemy to dojdziemy do wniosku, że jest w tym jednak trochÄ™ za dużo Far Cry’owego podejÅ›cia. Metro zawsze dążyÅ‚o do stania twardo na ziemi, a w Exodus wykonano chyba jednak trochÄ™ za mocny skrÄ™t. 

Metro Exodus fabularnie z racji pomysÅ‚u na siebie miaÅ‚o stanowić opowieść drogi, której doÅ›wiadczenia miaÅ‚y być tylko zarysowane i rozwijane wraz z kolejnymi zadaniami i postÄ™pami fabularnymi. Przez dÅ‚ugi czas zaprezentowana perspektywa może nam siÄ™ wydawać niejasna, ale zakoÅ„czenie w mistrzowski sposób zmienia nasz punkt widzenia…. a może inaczej. Pod koniec przekonujemy siÄ™, że to my przez dÅ‚ugi czas byliÅ›my w wielkim bÅ‚Ä™dzie. 4A Games przygotowaÅ‚o dla nas bardzo dobrÄ… opowieść, która mocno siÄ™ rozkrÄ™ca, powoli spowalnia i z czasem dąży do znakomitej koÅ„cówki, która po części stanowi ograne schematy, ale w praktyce potrafi nas nieźle zaskoczyć. Niestety brak gÅ‚osu naszego bohatera, nie wspominajÄ…c już choćby o linijkach tekstu do wybrania, to naprawdÄ™ sÅ‚abe rozwiÄ…zanie. Tym razem tego typu rozmów jest wiÄ™cej i sÄ… one stacjonarne, przez co odczuwamy sztuczność oraz wady tego modelu.To po prostu musi zostać naprawione w przyszÅ‚oÅ›ci, ponieważ tym razem trzeba byÅ‚o zacisnąć zÄ™by. To nie może siÄ™ powtórzyć! 

Przeniesienie Artema wraz ze Spartanami z moskiewskiego metra na otwarte przestrzenie post-apokaliptycznej Rosji stanowiÅ‚o spory krok, który zdecydowanie należaÅ‚o odnotować. Zabawa już poprzednio staraÅ‚a siÄ™ być “szersza”, ale dopiero teraz mogliÅ›my przenieść siÄ™ na caÅ‚kowicie wolne obszary, gdzie prawie wszystko staÅ‚o przed nami otworem. To jednak nie tylko swoboda dziaÅ‚ania, ale także i nowe wymogi, wyzwania oraz charakterystyka, która potrzebuje trochÄ™ innego podejÅ›cia do zabawy. Ten cel udaÅ‚o siÄ™ zrealizować i wykonać na swój sposób, przy czym nie możemy mówić o najwyższym poziomie w branży. W ostatnich latach pojawiÅ‚y siÄ™ projekty, które potrafiÅ‚y  zrobić to lepiej. Przynajmniej nie zabrakÅ‚o różnorodnych atrakcji, które choć trochÄ™ ubarwiajÄ… nasze dziaÅ‚ania w terenie.

Rozpocznijmy od tego, że podziaÅ‚ zabawy odbywa siÄ™ poprzez rozdziaÅ‚y realizowane przez kolejne przystanki Aurory, która bÄ™dzie niejako przestrzeniÄ… i czasem, w którym dowiemy siÄ™ o niektórych zmianach w Å›wiecie gry, naszym wpÅ‚ywie oraz zadaniach, które wraz z towarzyszami bÄ™dziemy sobie stawiać w podróży. W tych przerywnikach raczej siÄ™ wsÅ‚uchujemy w opinie i zwierzenia czÅ‚onków zaÅ‚ogi. To w polu dokonuje siÄ™ postÄ™p, odbywajÄ… siÄ™ nasze przygody i to wÅ‚aÅ›nie tam caÅ‚a fabuÅ‚a porusza siÄ™ realnie do przodu. Niestety toczy siÄ™ to tylko poprzez gÅ‚ówny wÄ…tek, te poboczne realizowane sÄ… w zasadzie jako jakiÅ› dodatek, który rozszerzy wszystko o uÅ›miech postaci oraz dodatkowe linijki dialogowe. W gruncie rzeczy nic wartoÅ›ciowego. Jedyne warte uwagi to specjalne dodatki, które rozszerzÄ… możliwoÅ›ci naszego stroju oraz jego wydajność na przykÅ‚ad w dziedzinie noktowizji czy oÅ›wietlenia. 

Otwarty Å›wiat w Metro Exodus prawdÄ™ powiedziawszy nie prezentuje siÄ™ zbyt imponujÄ…co, jest mocno ograniczony oraz nie dostarcza nam tak naprawdÄ™ niczego spektakularnego. W gruncie rzeczy to po prostu szersze przestrzenie, które momentami sÄ… puste i zagospodarowane zostaÅ‚y przez potwory oraz pewne "badziewia". Lokacje sÄ… niekiedy mocno stylizowane, choć wszÄ™dzie i tak utrzymujÄ… siÄ™ one w mocnych, realistycznych podstawach. Mimo tego nie ma tutaj jednak wiÄ™kszej spójnoÅ›ci, która ogranicza siÄ™ tak naprawdÄ™ do naszego wyposażenia. To trochÄ™ za maÅ‚o, aby móc to dostrzec i docenić. 

System walki praktycznie siÄ™ nie zmieniÅ‚, zbyt wielu nowych narzÄ™dzi i broni nie mamy. Minusem w ogrywanej przeze mnie wersji na PlayStation 4 byÅ‚ model strzelania, który niestety stanowi przeÅ‚ożenie jeden do jeden systemu z komputerów osobistych, czego specjalnie nie poprawia automatyczne wspomaganie celowania. O ile na dystansie dziaÅ‚a to jeszcze okej, to na krótkiej jego wersji, bywa bardzo niewygodnie. Najgorsze sÄ… momenty gdy siÄ™ skradamy i coÅ› znajduje siÄ™ pomiÄ™dzy nami a przeciwnikiem, ponieważ zdarzajÄ… siÄ™ problemy z “namierzeniem”, przez co zamiast dokonać ogÅ‚uszenia zapalimy lub zgasimy Å›wiatÅ‚o. Bywa to frustrujÄ…ce i irytujÄ…ce, szczególnie gdy staramy siÄ™ grać “po cichu”. 

Jeżeli już jesteÅ›my zmuszeni do wykorzystania naszych pukawek to możemy tym razem powiedzieć, że naprawdÄ™ mamy do czynienia z post-apokalipsÄ…. Naboi jest maÅ‚o, a my naturalnie wrÄ™cz musimy dążyć do strzelania w gÅ‚owÄ™, aby móc je zaoszczÄ™dzić. W innym wypadku bÄ™dziemy musieli sobie poradzić z niedostatkami, walkÄ… wrÄ™cz lub skleconymi w terenie kulkami, bÄ…dź beÅ‚tami. OczywiÅ›cie zwiedzanie pozwoli nam jako tako uzupeÅ‚nić zapasy, przy czym nie ma tego aż tak wiele. Z resztÄ… inne znajdźki nie sÄ… ciekawe i poza maÅ‚ymi elementami fabularnymi nie można ich uznać za wartoÅ›ciowe. 

InteresujÄ…cÄ… nowoÅ›ciÄ…, choć w zasadzie chyba jedynie raz wykorzystanÄ…, jest walka z pewnego typu bossem, który ma zapewnić graczom dodatkowe emocje. Nie wykorzystano tutaj sporego potencjaÅ‚u na organizowanie jakiegoÅ› typu Å›ledztwa/polowania, które wymagaÅ‚oby przygotowania siÄ™ w kwestii informacji oraz wyposażenia. Tutaj jest to okreÅ›lone fabularnie i wczeÅ›niej już dowiadujemy siÄ™ tak naprawdÄ™ z czym bÄ™dziemy mieli do czynienia i czym siÄ™ posÅ‚użyć. Szkoda, ponieważ w taki sposób można by byÅ‚o urozmaicić ten otwarty Å›wiat i poÅ‚Ä…czyć z przytoczonymi przeze mnie wczeÅ›niej elementami gry.

W kwestii rozgrywki Metro Exodus nie wprowadza tak naprawdÄ™ zbyt wiele nowych mechanik… no w zasadzie to pojawiÅ‚o siÄ™ kilka kwestii, a caÅ‚a reszta pozostaÅ‚a jedynie lekko poprawiona. Modyfikacja broni jest cenna, ale wbrew pozorom nie bÄ™dziemy z niej tak czÄ™sto korzystać, budowanie przedmiotów jest mocno ograniczone, gdyż nie ma nowych gadżetów, a inne typy atrakcji nie przejawiajÄ… jakiegoÅ› wiÄ™kszego postÄ™pu czy to technologicznego czy to kreatywnego. Ot, zadania sÄ… dość ograne, niewiele siÄ™ zmieniajÄ… wzglÄ™dem siebie, niektóre to "idź", "znajdź", "zdobÄ…dź/zabij", "wróć"… to wszystko nie stanowi w gruncie rzeczy wartoÅ›ci samej w sobie. Zadaniom czÄ™sto towarzyszy caÅ‚kowita cisza, a okazyjne kontakty radiowe czy spotykane z rzadka postacie to za maÅ‚o, aby być w peÅ‚ni usatysfakcjonowanym. OczywiÅ›cie nie jest to poziom Anthem, które posiada już absolutnie bezwstydne grindowanie bez żadnego wkÅ‚adu twórczego. To w koÅ„cu jedynie zbieranie zasobów i puste oraz pozbawione duszy aktywnoÅ›ci. Z resztÄ… i tak nie można tego w żaden sposób porównać misji grze 4A Games do chociażby Red Dead Redemption 2 czy Wiedźmina 3: Dziki Gon. To trochÄ™ smutne, ponieważ wiele zadaÅ„ w grze stoi na niezÅ‚ym poziomie, oferujÄ…c oryginalne podejÅ›cie do zabawy i opowiadanie historii także przez rozgrywkÄ™. To nieźle buduje emocje i choćby na chwilÄ™ pozwala nam zapomnieć o milczeniu Artema.

Metro Last Light wbrew mojej prywatnej opinii, byÅ‚ postrzegany jako jedna z najÅ‚adniejszych gier swego czasu. O ile wtedy miaÅ‚em co do tego jakieÅ› obiekcje, to w momencie wypuszczenia Metro Exodus nie mam żadnych wÄ…tpliwoÅ›ci, że najnowsza odsÅ‚ona to wizualny fenomen. Ten dotyka wiele aspektów, lecz o tym trochÄ™ wiÄ™cej napiszÄ™ za moment. W każdym bÄ…dź razie już w tej chwili mogÄ™ Wam zapowiedzieć, że zdecydowanie bÄ™dziecie chcieli cykać dopracowane fotki, aby móc uwiecznić post-apokaliptycznÄ… RosjÄ™. Tekstury czÄ™sto sÄ… nie tylko bardzo ostre, ale także doczekaÅ‚y siÄ™ sporej dawki szczegóÅ‚ów uzyskanych w różny sposób. Jakby tego byÅ‚o maÅ‚o to nie sposób nie zauważyć, że bardzo dobrze funkcjonuje wygÅ‚adzanie krawÄ™dzi, a pozostaÅ‚e obiekty wÅ‚Ä…cznie z broniami, gadżetami oraz wieloma innymi również mogÄ… siÄ™ pochwalić wielkim sercem wÅ‚ożonym w wykonanie wszystkiego. Deweloperzy poÅ›wiÄ™cili sporo czasu, aby zapewnić nam odpowiedniÄ… jakość, która  broni siÄ™ na wielu poziomach. Design poziomu, jego wykonanie oraz Å‚atwość znalezienia siÄ™ bez mapy to niewÄ…tpliwe zalety, pomiÄ™dzy którymi ukryto także takie kwestie jak liczne niespodzianki i sekrety, które bÄ™dzie można poznać dopiero po drugim czy trzecim przejÅ›ciu. 

Bardzo dobrze wypada gra Å›wiatÅ‚ami, które realistycznie reaguje na otoczenie, zmienia siÄ™ wraz z naszym ruchem i odgrywa istotnÄ… rolÄ™ w rozgrywce. Cienie doskonale oddajÄ… to co należy, przy okazji stanowiÄ…c także cenne źródÅ‚o informacji o tym co możemy zrobić w danej sytuacji. W ten sposób możemy dokonać jeszcze efektowniejszych akcji czy wyborów, co jest szczególnie istotne w grze, w której nasze zasoby sÄ… ograniczone i musimy caÅ‚y czas uważać na to co mamy i czego zaraz możemy nie mieć. OgieÅ„ może i nie jest imponujÄ…cy, ale bez wÄ…tpienia nieźle funkcjonuje we wszystkich otoczeniach, a rozbudzanie go poprzez strzaÅ‚y czy wykorzystywanie narzÄ™dzi jedynie podkreÅ›la niezÅ‚e wykonanie oraz dobre funkcjonowanie zarówno na sÅ‚onecznych pustyniach jak i w mroźnych podziemiach.

Niestety wobec tych niewÄ…tpliwych oraz bardzo dużych zalet wystÄ™pujÄ… również wiÄ™ksze i mniejsze problemy, które stanowiÄ… rysy na wczeÅ›niejszym bardzo, bardzo dobrym “obrazie”.  PierwszÄ… z nich sÄ… animacje, które niestety już od kilku pierwszych chwil negatywnie nas zaskakujÄ…, ponieważ nie widać w nich odpowiedniego postÄ™pu, tak jakby ten element znalazÅ‚ siÄ™ jedynie na nieco wyższym poziomie. Szkoda, ponieważ wczeÅ›niej to również byÅ‚ sÅ‚abszy element gry. NajwiÄ™kszy postÄ™p udaÅ‚o siÄ™ uzyskać tak naprawdÄ™ w kwestii przeÅ‚adowania i wymiany elementów broni, widać podjÄ™cie walki, ale w peÅ‚nej skali to niestety porażka. KolejnÄ… wadÄ… sÄ… twarze, które nie prezentujÄ… siÄ™ zbyt dobrze, brakuje w nich niekiedy wielu animacji, ich reakcje sÄ… przeciÄ™tne, a niektóre niestety bardzo sÅ‚abe. Do tego dochodzÄ… wÅ‚osy, które czÄ™sto prezentujÄ… siÄ™ bardzo sztucznie i nie sposób ich uznać za solidnie wykonane. W tej kwestii udaÅ‚o siÄ™ jednak dokonać wiÄ™kszego postÄ™pu w branży. Ruchy ciaÅ‚a bohaterów czy potworów wciąż nie sÄ… zbyt naturalne, przez co odczuć i zobaczyć możemy zaÅ‚Ä…czajÄ…ce siÄ™ skrypty, których nie sposób traktować w peÅ‚ni poważnie. 

UdźwiÄ™kowienie to jedna z tych rzeczy, które doskonale potrafiÄ… zbudować klimat wprost z książek Dmitrija GÅ‚uchowskiego. Stukoty, metalowe brzmienia oraz wyraziste odgÅ‚osy to coÅ› czego w innych grach nie znajdziemy. Od razu wiemy, że jest to Metro i natychmiast znajdujemy siÄ™ w tym uniwersum z jego wyjÄ…tkowoÅ›ciÄ…. Tym razem lekko zawiodÅ‚em siÄ™ muzykÄ… i caÅ‚Ä… Å›cieżkÄ… dźwiÄ™kowÄ…, która nie ma oryginalnego charakteru. To w zasadzie mocno popularna kompozycja, która mogÅ‚a być przecież rozszerzona o jakieÅ› historyczne elementy czy inspiracjÄ™ kulturÄ… rosyjskÄ…. 

Momentami aż dziw bierze, że w trakcie prac nie zdecydowano siÄ™ jednak w miarÄ™ ustabilizować poziomu wizualnego, przez co rozgrywka posiada zarówno znakomite elementy jak i takie, które po prostu powodujÄ… niezadowolenie. Animacje czy twarze oraz ich reakcje sÄ… naprawdÄ™ sÅ‚abe wobec innych elementów, które stojÄ… na najwyższym poziomie i bez wÄ…tpienia potrafiÄ… zachwycić tu i ówdzie. Widać sporo elementów wyciÄ…gniÄ™tych z poprzednich odsÅ‚on, którym towarzyszÄ… jednak "Å›wieżynki". Niektóre elementy potrafiÄ… zachwycić, a inne natomiast sÄ… “jedynie” bardzo dobre. Bez wÄ…tpienia bÄ™dziecie chcieli wielokrotnie skorzystać z przycisku “Share” czy innego odpowiednika odpowiedzialnego za stworzenie screenshotów. Nie da siÄ™ nie zauważyć, że wprowadzony tryb fotograficzny pozwoli nam ująć wiele piÄ™kna, które udaÅ‚o siÄ™ stworzyć i uzyskać wobec peÅ‚nego brudu oraz post-apokaliptycznego zaciÄ™cia. UkraiÅ„skie studio zrobiÅ‚o wiele, aby ich produkcja potrafiÅ‚a skutecznie spowodować zachwyt u wielu osób, przy tym dziaÅ‚ajÄ…c nad wyraz dobrze na PlayStation 4.

4A Games stworzyÅ‚o znakomitÄ… produkcjÄ™, która na wielu poziomach naprawia bÅ‚Ä™dy poprzedniczek, przy okazji prezentujÄ…c nam sporo piÄ™knych miejsc. Metro Exodus posiada wiele zalet, prezentujÄ…c nam sporo bardzo dobrej zabawy. Deweloperzy zaserwowali nam masÄ™ jakoÅ›ci, niestety nie w każdym elemencie, przez co nie możemy mówić tutaj o peÅ‚nym sukcesie. Mimo wszystko sÄ… to pomniejsze niedociÄ…gniÄ™cia, które z pewnoÅ›ciÄ… nie spowodujÄ… u Was niechÄ™ci. Ot, można to zrzucić na charakterystykÄ™ wschodniego stylu tworzenia gier, które zawsze posiadaÅ‚y wiele niedokÅ‚adnoÅ›ci w kwestii chociażby mimiki twarzy. Podobnie sprawa ma siÄ™ z animacjami, PC-towym modelem strzelania oraz interfejsem… nie stanowi to jednak wiÄ™kszego problemu, ponieważ to rysy, które nie wpÅ‚ywajÄ… na znakomity obraz caÅ‚ego projektu.

W każdym bÄ…dź razie lepszej gry post-apokaliptycznej przez nastÄ™pny miesiÄ…ce nie znajdziecie, zatem chwytajcie za bilety na przejazd Aurory, która wyruszyÅ‚a z Moskwy i wiezie wiele dobrego! 4A Games nie tylko dowiozÅ‚o, ale podobnie jak CD Projekt RED wysunęło siÄ™ na szczyt zapewniajÄ…c sobie to najwyższÄ… jakoÅ›ciÄ… pracy. Mam nadziejÄ™, że gra siÄ™ bardzo dobrze sprzeda, ponieważ na sukces ciężko pracowano, a dodatkowe Å›rodki bÄ™dzie można wydać na poprawki tych kwestii, które tym razem negatywnie wypadÅ‚y.