Syberia: The World Before - recenzja

Syberia to niewÄ…tpliwie seria, którÄ… zna niemal każdy, i wcale nie musi być miÅ‚oÅ›nikiem przygodowego gatunku. Gry stworzone przez niestety już nie żyjÄ…cego Benoit Sokala, szczególnie dwie pierwsze odsÅ‚ony, zachwycaÅ‚y i wciąż zachwycajÄ…, nie tylko "starsze", ale i zupeÅ‚nie nowe pokolenia graczy. I choć trójka nie powaliÅ‚a nas na kolana, a wrÄ™cz zostaÅ‚a przyjÄ™ta nie tylko chÅ‚odem, ale i mocnÄ… krytykÄ… ze strony graczy i recenzentów, Sokal i Microids, dla którego rysownik i grafik pracowaÅ‚, nie poddali siÄ™ i wypuÅ›cili na growy rynek nowÄ…, czwartÄ… już odsÅ‚onÄ… przygodowej serii. Syberia: The World Before choć zapowiadana i ogÅ‚aszana ze sporym wyprzedzeniem, traktowana byÅ‚a jednak nieco po macoszemu. Nie reklamowano jej, a na growym rynku, oprócz tu i ówdzie pojawiajÄ…cych siÄ™ zwiastunów Syberii 4, niewiele siÄ™ dziaÅ‚o. Czy powodem byÅ‚ falstart Syberii 3 i zawód graczy? Czy może chęć pokazania, że w ciszy i bez rozgÅ‚osu można stworzyć przygodowe cudeÅ„ko? Tego nie wiemy. Jedno jest pewne, już wersja demonstracyjna Syberia: The World Before, zapowiadaÅ‚a nie tylko powrót do korzeni, ale niezwykle klimatycznÄ… i wciÄ…gajÄ…cÄ… opowieść.

I na szczęście nie skoÅ„czyÅ‚o siÄ™ jedynie na sÅ‚ownych i wizualnych deklaracjach, gdyż nowa część serii okazaÅ‚a siÄ™ być tym co niegdyÅ› staÅ‚o siÄ™ istotÄ… części jeden i dwa, przeciwieÅ„stwem zepsutej trójki i powiewem Å›wieżoÅ›ci. Jaka zatem jest gra Syberia: The World Before? O tym w naszej recenzji, do której serdecznie zapraszamy.

Syberia: The World Before - fabuÅ‚a, która Å‚Ä…czy przeszÅ‚ość z teraźniejszoÅ›ciÄ…

OpisujÄ…c grÄ™ Syberia: The World Before nie sposób nie wspomnieć o poczÄ…tkach opowieÅ›ci, która zaczęła siÄ™ wraz z pojawieniem siÄ™ Kate Walker mÅ‚odej prawniczki zamierzajÄ…cej dokonać transakcji kupna fabryki automatów Voralbergów i jej podróży w poszukiwaniu Syberii, wraz z Hansem. Koleje losu doprowadziÅ‚y Kate do dość przerażajÄ…cego miejsca, do kopalni soli w Tajdze, w której to odnajdujemy jÄ… uwiÄ™zionÄ… w części czwartej, w roku 2004. 

Ale granie nie zaczynamy Kate, a zupeÅ‚nie nowÄ… postaciÄ…, jakiej nie mieliÅ›my okazji do tej pory poznać w żadnej odsÅ‚onie serii. Przenosimy siÄ™ do miasteczka Vaghen, do roku 1937, poznajÄ…c DanÄ™ Roze, utalentowanÄ… siedemnastoletniÄ… pianistkÄ™, przed którÄ… kariera stoi otworem. Niestety kÅ‚adzie siÄ™ na niej cieniem faszystowska organizacja zwana BrÄ…zowy CieÅ„ i widmo nadchodzÄ…cej wojny.

Bohaterki, z jakże różnych czasów dzieli bardzo dużo, nie tylko spory przedziaÅ‚ czasu, czyli kilkadziesiÄ…t lat, ale także zmiany kulturowe i cywilizacyjne. Obie jednak Å‚Ä…czy pewien obraz, który Kate i jej przyjacióÅ‚ka odnajdujÄ… w kopalni. Widnieje na nim dziewczyna, którÄ… my, grajÄ…cy już nieco znamy. Kate intryguje nieco bardzo podobna, jak twierdzi jej przyjacióÅ‚ka Katiusza, do niej osóbka, którÄ… obiecuje odszukać. Jeszcze nie wie, że bÄ™dzie to jej najwiÄ™ksza i najbardziej emocjonalna i osobista podróż, którÄ… i my odczujemy, zanurzajÄ…c siÄ™ w przejmujÄ…cÄ… i niesÅ‚ychanie szybko angażujÄ…cÄ… opowieść, niemal natychmiast.

Przychodzi jÄ… nam Å›ledzić oczami dwóch bohaterek, miÄ™dzy którymi czÄ™sto siÄ™ przedstawiamy, robiÄ…c to wÅ‚asnorÄ™cznie, albo zdajÄ…c siÄ™ na grÄ™, która przeplata wÄ…tki i emocjonalnie nas nakrÄ™ca. Åšledzenie historii Dany, którÄ… Kate zaczyna poszukiwać w jej rodzinnym mieÅ›cie Vaghen, szybko staje siÄ™ tak angażujÄ…ce, że trudno siÄ™ od gry oderwać. Ta prowadzi nas przez wiele rozdziaÅ‚ów, zarówno wypeÅ‚nionych akcjÄ…, ciekawymi filmowymi cut-scenkami czy samÄ… przygodowÄ…, Å‚amigÅ‚ówkowÄ… rozgrywkÄ…. 

Syberia: The World Before - wciągająca i emocjonująca opowieść

Nowa odsÅ‚ona Syberii choć jest klasycznÄ… produkcjÄ… przygodowÄ…, opartÄ… na zagadkach i sprawdzonych elementach, o których pozwolÄ™ sobie napisać niebawem, ma przede wszystkim graczom do zaoferowania historiÄ™ rozgrywajÄ…cÄ… siÄ™ na dwóch pÅ‚aszczyznach czasowych, obok której nie sposób przejść obojÄ™tnie. Po marnie fabularnie napisanej trzeciej odsÅ‚onie nie zostaje w Syberia: The World Before Å›ladu, gdyż sprawnie poprowadzone wÄ…tki, przeszÅ‚ość i przygodowa spójność i logiczna jedność, zagadki i tajemnice odsÅ‚anianie stopniowo, rodem z kinowych filmów, nie pozwalajÄ… graczom na nudÄ™. Ba... nie ma co nawet wspominać o znudzeniu, gdyż ta gra fabularnie zachwyca, wzrusza, emocjonalnie gÅ‚aska nasze dusze i daje ogromnÄ… satysfakcjÄ™. JednoczeÅ›nie zastanawia co dalej z seriÄ…, skoro nie żyje jej pomysÅ‚odawca, twórca i serce przygodowej opowieÅ›ci?

Nowa odsÅ‚ona Syberii jest po prostu doskonale napisana, obfitujÄ…c w wiele zwrotów akcji, zmian nie tylko czasowych, ale i nawiÄ…zaÅ„ do części poprzednich. Te pojawiajÄ… siÄ™ w grze dość czÄ™sto, zachÄ™cajÄ…c nie tylko do przypomnienia sobie tej piÄ™knej historii, ale i zastanowienia siÄ™ nad spójnoÅ›ciÄ… historii. JeÅ›li w tym miejscu zastanawiacie siÄ™ czy warto grać w odsÅ‚onÄ™ numer cztery nie znajÄ…c poprzednich gier? To od razu odpowiadam.....TAK. Nie ma znaczenia czy znacie seriÄ™, czy też spotkanie z niÄ… jest dla Was czymÅ› nowym. Syberia: The World Before to Å›wieża opowieść, ze starymi, ale i nowymi bohaterami, w stylu jaki wyjadacze przygódówek dobrze znajÄ…, wzbogaconym nowoÅ›ciami i ulepszeniami jakie dyktuje wspóÅ‚czesność, czyli z interfejsowymi zmianami i smaczkami. Poza tym twórcy przygotowali wprowadzenie, dziÄ™ki któremu możemy sobie przypomnieć co dziaÅ‚o siÄ™ w trzech poprzedzajÄ…cych najnowszÄ… grÄ™ odsÅ‚onach. 

Syberia: The World Before - nowe i stare, proste i złożone

O nich, o tych smaczkach postaram siÄ™ teraz nieco wiÄ™cej Wam napisać. Otóż dwie pierwsze części Syberii byÅ‚y i sÄ… klasycznymi przygodówkami odsÅ‚ugiwanymi myszÄ…, w rysunkowej grafice. Trójka miaÅ‚a iść z duchem czasu i zapewne z tych przyczyn sterowanie "poprawiono", w efekcie psujÄ…c zabawÄ™, w której poruszanie postaciÄ…, czyli wspomnianÄ… już Kate staÅ‚o siÄ™ nie do zniesienia. Czwarta odsÅ‚ona miaÅ‚a powrócić do korzeni, nie tylko stawiajÄ…c na klasykÄ™ pod wzglÄ™dem sterowania, ale dosÅ‚ownie wracajÄ…c do wÄ…tków nadrzÄ™dnej warstwy fabularnej.

Twórcy speÅ‚nili obietnicÄ™ fabularnÄ…, skrzÄ™tnie i doskonale wrÄ™cz Å‚Ä…czÄ…c przeszÅ‚ość Kate z teraźniejszoÅ›ciÄ… i przeszÅ‚oÅ›ciÄ… Dany, drugiej grywalnej bohaterki. I choć sterowanie także pozostaÅ‚o na poziomie myszki, bez udziaÅ‚u klawiatury, gra nie uniknęła pewnych zmian. Te zostaÅ‚y wprowadzone bardzo przemyÅ›lanie, bez wielkich rewolucji, które zaszkodziÅ‚yby grze, o czym jestem przekonana. Syberia to Syberia, i wprowadzenie w niej ulepszeÅ„ na siÅ‚Ä™ nie wychodzi jej na dobre, o czym boleÅ›nie przekonali siÄ™ jej autorzy tuż po premierze trzeciej części, która zostaÅ‚a zjechana od góry do doÅ‚u, a wielu graczy i krytyków nie zostawiÅ‚o na tytule suchej nitki.

Lekcja zostaÅ‚a przerobiona, nauka zaÅ› nie poszÅ‚a w las. DziÄ™ki temu Syberia: The World Before mimo, że kojarzy siÄ™ z klasykÄ… w starym, tak dobrze nam znanym stylu, jest jednoczeÅ›nie wiatrem Å›wieżoÅ›ci, który ma zapewne przyciÄ…gnąć nowe grono graczy. Dlatego też, mimo, że sterowanie w grze skupia siÄ™ na myszce, sam interfejs i przeróżne dziaÅ‚ania wzbogacono o nowe, nie widziane wczeÅ›niej  w serii elementy, ale znane w innych, wspóÅ‚czesnych grach. Podczas zabawy i sterowania postaciÄ… przyjdzie nam wykonać czynnoÅ›ci opierajÄ…ce siÄ™ na parukrotnym klikaniu myszkÄ…, obracaniu jej i tym podobne czynnoÅ›ci.

Przypomina to rodzaj qick time eventów, choć w przypadku tej odsÅ‚ony Syberii szybkość i zrÄ™czność nie ma znaczenia, a na wykonanie zadania mamy dowolny czas. MajÄ… one imitować naturalny ruch, jakie wykonujemy podczas wielu czynnoÅ›ci. Czy to dobry, czy zÅ‚y pomysÅ‚? Pozostawiam Wam do indywidualnej oceny. Funkcje pojawiÅ‚y siÄ™ i choć nie można im wiele zarzucić, czasami zwyczajnie należy siÄ™ do nich przyzwyczaić. 

Syberia: The World Before - grafika i udźwiękowienie

WspomniaÅ‚am, że nowa odsÅ‚ona Syberii wraca do korzeni, ale robi to raczej od strony technicznej i fabularnej. Zmiany widoczne sÄ… w grafice, która w przeciwieÅ„stwie do pierwszych odsÅ‚on, jest już bardziej 3D niźli klasycznÄ… i dwuwymiarowÄ… rysunkowÄ… przygodówkÄ…. Nie mniej jednak tÅ‚a w tej grze wypadajÄ… przecudownie i tak wÅ‚aÅ›ciwie wiÄ™kszość lokacji jest naprawdÄ™ Å›liczna i bardzo, bardzo szczegóÅ‚owa. Zadbano o najmniejsze szczegóÅ‚y, drobne przedmioty i wiÄ™ksze miejscówki, które przy okazji można podziwiać w przeróżnym oÅ›wietleniu, które nie tylko wprowadza nastrój, ale i pozwala na chwilÄ™ siÄ™ wyciszyć, podumać. Tym bardziej, że twórcy wprowadzili do rozgrywki rodzaj introspekcji, w której Kate może przysiąść na kamieniu i pomyÅ›leć nad życiem, nad dalszÄ… podróżą, zaplanować kolejne zadania itp. 

I choć na otoczenie nie mamy prawa narzekać, bo czÄ™sto jest zwyczajnie zachwycajÄ…ce to już modele postaci, nie wszystkich, ale wielu, w szczególnie w przybliżeniu nie wypadajÄ… przecudnie. Szpeci je przede wszystkim dziwnie padajÄ…ce Å›wiatÅ‚o, a czÄ™sto równie dziwaczna mimika. A trzeba tu od razu zaznaczyć, że każda osoba z jakÄ… mamy do czynienia, czy to protagonista, czy postać poboczna nie szczÄ™dzi nam min, grymasów i wielu gestów. To wraz z udźwiÄ™kowieniem, polskÄ… wersjÄ… jÄ™zykowÄ…, o której zaraz napiszÄ™, stanowi o kolejnej doskonaÅ‚oÅ›ci tej przepiÄ™knej kontynuacji serii.

Skoro jesteÅ›my przy dźwiÄ™kach, to pozwolÄ… sobie zacząć od muzyki. Bez dwóch zdaÅ„ jest ona rewelacyjna. Nie jest to niczym dziwnym, skoro tworzyÅ‚ jÄ… kompozytor znany z pierwszych odsÅ‚on, Inon Zaur. Muzyka jest tak sprawnie wkomponowana w fabuÅ‚Ä™, że nie tylko potÄ™guje odczucia, ale stanowi z warstwÄ… fabularnÄ… niemal nierozerwalnÄ… caÅ‚ość. Szczególnie ważny wydaje siÄ™ motyw przewodni, hymnu Vaghen, który towarzyszy nam niemal caÅ‚y czas, czy to w oryginalne, czy w pewnej pozytywce.

ZatrzymujÄ…c siÄ™ przy udźwiÄ™kowieniu nie należy zapomnieć o polskiej wersji jÄ™zykowej. I tu ponownie wracamy do korzeni serii, gdyÅ› Syberia: The World Before otrzymaÅ‚a polskÄ… wersjÄ™ jÄ™zykowÄ… i to peÅ‚nÄ…, w postaci dubbingu. W tym miejscu chylÄ™ czoÅ‚a dla takowej wersji. Po pierwsze tekst pisany zostaÅ‚ stworzony idealnie, nie znalazÅ‚am w nim bÅ‚Ä™dów, niedoróbek czy też braku przetÅ‚umaczeÅ„, co siÄ™ niestety siÄ™ zdarza. Po drugie wersja dubbingowa jest, co tu dużo mówić..... genialna. Niemal każda postać, mniej lub bardziej ważna prawie lub wrÄ™cz idealnie pasuje do postaci, w jakÄ… siÄ™ gÅ‚osowo wciela. Nie brakuje emocji, drobnych gÅ‚osowych smaczków i zabawy tembrem gÅ‚osu. Åšmiem twierdzić, że dawno żadna nowa przygodówka (a jest ich niewiele), nie otrzymaÅ‚a tak dobrej peÅ‚nej polskiej wersji jÄ™zykowej. BRAWO!

Syberia: The World Before - interfejs, zagadki i zadania

Na koniec zostawiÅ‚am sobie kwestiÄ™, która interesuje każdego przygodowego fana, czyli zestaw intrefejsowo-Å‚amigÅ‚ówkowy, który w przypadku Syberia: The World Before należy traktować w sposób zespolony, spójny. WspominaÅ‚am, że kontrolÄ™ nad postaciami, nie tylko Kate i Dany, ale także Oskara i innych postaci pobocznych, przejmujemy posÅ‚ugujÄ…c siÄ™ myszkÄ…, czyli bardzo klasycznie.

Nieco mniej klasycznie wypada w tym wypadku sam interfejs, który jak już nadmieniaÅ‚am jest nieco wzbogacony o elementy znane z gier z nastawieniem na konsole czy granie padem. Klasycznie posiadamy dziennik, zarówno jako Kate, jak i Dana, ale nasz ekwipunek już bardzo klasycznie siÄ™ nie prezentuje. Jest on bowiem zlokalizowany wÅ‚aÅ›nie w owym dzienniku, a nie na pasku na dole czy górze lub gdziekolwiek indziej na ekranie. Nie powiem, żeby mi to jakoÅ› mocno przeszkadzaÅ‚o, ale osobiÅ›cie wolÄ™ klasykÄ™, czyli inwentarz widoczny, bÄ…dź aktywny po najechaniu kursorem myszy.

Meritum przygodówek, tak jak i Syberia: The World Before sÄ… zadania, wyzwania i Å‚amigÅ‚ówki. W tym wypadku nie ma powodu do narzekania, gdyż opisywany tytuÅ‚ aż kipi od klasycznie przygodowych wyzwaÅ„. SÄ… typowe przygodowe zagadki, gdzie znalezionÄ… rzecz, odpowiednio używam. SÄ… także wiÄ™ksze wyzwania, bardzo rozbudowane, a czÄ™sto wymagajÄ…ce od gracza przestawiania siÄ™ miÄ™dzy postaciami. I dotyczy to nie tylko tych żyjÄ…cych w jednym czasie, ale i tych bytujÄ…cych na różnych pÅ‚aszczyznach czasowych.

W czasie teraźniejszym, w którym sterujemy Kate, możemy co jakiÅ› czas przejąć kontrolÄ™ nad jej towarzyszem, automatem, który z racji swej postaci, porusza siÄ™ w zgoÅ‚a inny sposób. Czeka nas wtedy proste naÅ›ladowania tego co sugeruje gra, ale zabawa i humor sytuacyjny bÄ™dzie nam towarzyszyÅ‚ i ubarwiaÅ‚ rozgrywkÄ™.

Inaczej przedstawia siÄ™ natomiast kwestia wspóÅ‚pracy miÄ™dzy Kate a DanÄ…. Wtedy to nasze bohaterki w pewnym stopniu, a wÅ‚aÅ›ciwie Kate, musi polegać na Danie. Nie wykona danej czynnoÅ›ci zanim jako Dana nie sprawdzi tego w swoich czasach. Dualizm takich zagadek i wspóÅ‚dziaÅ‚anie to Å›wietna zabawa, która sprawia, że mimo tego, iż taki element znany jest nam już w przygówkach, to czujemy siÄ™ Å›wieżo, przyjemnie pobudzajÄ…c jednoczeÅ›nie nasze szare komórki do myÅ›lenia.

A pobudzać mamy co, bowiem typowo logicznych zadaÅ„ w Syberia: The World Before nie brakuje. W grze znajdziemy zagadki Å‚atwiejsze i bardziej zÅ‚ożone. Te wymagajÄ…ce od nas wiÄ™kszego zaangażowania opierajÄ… siÄ™ na mechanizmach i automatach Volarberga jakich dziaÅ‚anie musimy poznać, czy do jakich musimy siÄ™ dostać. JednoczeÅ›nie z zadaniami klasycznie Å‚amigÅ‚ówkowymi, do których jednoczeÅ›nie mamy podpowiedź, w postaci symbolu "znaku zapytania", wiÄ™c z pewnoÅ›ciÄ… z każdym sobie poradzimy, twórcy wpletli w fabuÅ‚Ä™ zadania - cele poboczne. Nie musimy ich realizować, ale trzeba wspomnieć, że nie tyko wydÅ‚użajÄ… nam w miarÄ™ dÅ‚ugÄ… grÄ™, ale także dodajÄ… do niej ważnej treÅ›ci, co stanowi smaczek i miÅ‚y growy akcent. 

Syberia: The World Before - podsumowanie

Po fatalnym starcie znienawidzonej przez wielu trzeciej odsÅ‚ony Syberii, wielu graczy z dużą rezerwÄ… podchodziÅ‚o do pojawiania siÄ™ na growym rynku czwartej części serii. Tymczasem Syberia: The World Before okazaÅ‚a siÄ™ nie tylko wstać z kolan na jakich tkwiÅ‚a jej poprzedniczka, ale i podniosÅ‚a gÅ‚owÄ™ do góry, z dumÄ… kroczÄ…c nie tylko po kolejnych przepiÄ™knych lokacjach, ale i prezentujÄ…c Å›wietnie zagadki, rewelacyjnie napisane dialogi, doskonaÅ‚y polski dubbing i emocjonalnÄ…, wzruszajÄ…cÄ… fabuÅ‚Ä™. Oto mamy nie tylko powrót znanej marki, ale i hoÅ‚d dla jej nie żyjÄ…cego niestety twórcy. PrzepiÄ™kna gra, peÅ‚na nawiÄ…zaÅ„ i wzruszeÅ„, z którÄ… warto siÄ™ zapoznać, bez wzglÄ™du na to czy znany te przygodówki, czy też Syberia: The World Before jest naszym poczÄ…tkiem przygody. PrzeszkodÄ… może być cena, gdyż tytuÅ‚ nie należy do najtaÅ„szych. Nie mniej jednak serdecznie jÄ… wszystkim polecam. ObyÅ›my jednak doczekali siÄ™ jej kontynuacji, zważywszy na jej zakoÅ„czenie. MiÅ‚ej gry!

Serdecznie dziÄ™kujemy GOG.com za udostÄ™pnienie gry do recenzji oraz poradnika!