Wstęp
Jak byÅ›cie siÄ™ czuli, gdyby Wasze prowadzone przez ponad dziesiÄ™cioletnie studio zajmujÄ…ce siÄ™ programowaniem gier nie wydaÅ‚o żadnego chociażby Å›redniawego tytuÅ‚u, skupiajÄ…c siÄ™ tylko na wspóÅ‚pracy z innymi twórcami oraz okazjonalnych tworzeniu i porzucaniu projektów? Jestem przekonany, że spora część z Was w koÅ„cu rzuciÅ‚aby wszystko i oddaÅ‚a siÄ™ innej pracy zarobkowej. Nieco inaczej jednak byÅ‚o w przypadku Arkane Studios, które w nastÄ™pstwie wieloletniego marazmu zainteresowaÅ‚o siÄ™ steampunkiem i stworzyÅ‚o projekt życia, który szerokim echem odbiÅ‚ siÄ™ w branży growej.
Wydaje siÄ™, że wszystko już widzieliÅ›my – gÅ‚ówny bohater, motywowany chÄ™ciÄ… zemsty, bezlitoÅ›nie likwidujÄ…cy każdÄ… przeszkodÄ™ na swojej drodze. Rozbudowany system krycia siÄ™ przed przeciwnikiem, wspomaganie przez nadprzyrodzone moce, nawet ratowanie dziewczynki – znamy to, prawda? Wiele znakomitych gier zaprezentowaÅ‚o już podobnÄ… mechanikÄ™ – BioShock, Thief, Hitman, Deus Ex. Jednak wspomnianej już ekipie udaÅ‚o siÄ™ zebrać najlepsze elementy w/w tytuÅ‚ów i scalić je w jedno, okrasić dodatkowo wciÄ…gajÄ…cym klimatem i nieliniowÄ… rozgrywkÄ…. Voilà – przepis na sukces.
Fabuła Dishonored
Na poczÄ…tku rozgrywki zostajemy rzuceni na głębokÄ… wodÄ™, i to dosÅ‚ownie. Corvo Attano, bo tak nazywa siÄ™ gÅ‚ówny bohater, rozpoczyna swÄ… przygodÄ™ od wejÅ›cia do Å‚odzi. W ramach ekspozycji dowiadujemy siÄ™ o ważnej roli, jakÄ… peÅ‚nimy w królestwie, mianowicie przydzielono nam stanowisko najbardziej zaufane – Cesarskiego ObroÅ„cy, który wÅ‚aÅ›nie powraca, by zdać z relacjÄ™ z wypraw do odlegÅ‚ych prowincji w celu zyskania antidotum na tajemniczÄ… chorobÄ™ ogarniajÄ…cÄ… coraz wiÄ™kszÄ… ilość bezbronnych poddanych.
Wydaje siÄ™, że nasza sielanka trwa dalej. Powoli dopÅ‚ywamy do celu przeznaczenia, jeno z daleka oglÄ…dajÄ…c kiedyÅ› piÄ™kne, dzisiaj dosyć ponure miasto Dunwall. Docieramy wreszcie tam, gdzie wszystko wydaje siÄ™ być w porzÄ…dku – do zamku Cesarzowej, gdzie zaraza nie ma wstÄ™pu, a wszystko stwarza chociażby zÅ‚udzenie stabilnoÅ›ci i spokoju. Najpierw spotykamy siÄ™ z bliskÄ… nam osobÄ… – Emily Kaldwin. MaÅ‚a cesarzówna jest bardzo rada z naszego przybycia. Ani siÄ™ nie obejrzymy, a kolejno zmierzamy do samej Cesarzowej.

WÅ‚aÅ›nie w tym momencie tak naprawdÄ™ zaczyna siÄ™ gÅ‚ówna rozgrywka – wÅ‚adczyni Jessamine Kaldwin zostaje bestialsko zamordowana na naszych oczach, a skrytobójcy przy okazji uprowadzajÄ… małą Emily. Wszystko dzieje siÄ™ bardzo szybko; już niedÅ‚ugo później pojawiajÄ… siÄ™ straże, a my zostajemy kozÅ‚em ofiarnym. Naszym oponentom daje to pretekst, by umieÅ›cić nas w wiÄ™zieniu Coldrige, gdzie bez silnie oczekujemy na wykonanie kary Å›mierci. W tym wÅ‚aÅ›nie momencie otrzymujemy niespodziewanÄ… pomoc z rÄ…k tajemniczych stronników. Teraz naszym celem jest tylko jedno – uratowanie dziewczynki i przykÅ‚adne ukaranie naszych oponentów.
Rozgrywka/mechanika
JednÄ… z najważniejszych rzeczy, o których trzeba wspomnieć, jest nieliniowość gry. Jaki jest gÅ‚ówny cel – wiadomo, lecz dróg do jego osiÄ…gniÄ™cia jest bardzo dużo. Tylko od naszego widzimisiÄ™ zależy, czy zostaniemy miÅ‚osiernym obroÅ„cÄ… porzÄ…dku niemajÄ…cym na swoim koncie żadnych ofiar, czy może staniemy siÄ™ bezlitosnym zabójcÄ… nieliczÄ…cym siÄ™ z niczym. W tym momencie ujawnia siÄ™ jedna z niespodzianek, jakÄ… przygotowali twórcy. W zależnoÅ›ci od dokonanych przez nas wyborów, gra sama na to reaguje. Zabijanie cywilów – wiÄ™ksza ilość zarażonych pÅ‚aczków i nowe hordy wÅ›ciekÅ‚ych szczurów, gotowych rzucić siÄ™ na niemal każde żywe stworzenie. Pozbywanie siÄ™ strażników bez mrugniÄ™cia okiem – i już nawet przyjazne osoby zaczynajÄ… patrzeć na nas z odrazÄ…. Dunwall, niczym Å›wiat w wierszach Norwida, swobodnie kreowane jest za pomocÄ… emocji i czynów nam towarzyszÄ…cych. Godnym odnotowania jest to, że ta psychizacja krajobrazu nie oddziaÅ‚uje wyłącznie na relacji miÄ™dzy bohaterem a NPC-ami, ale również reszta skÅ‚adników Å›wiata przedstawionego reaguje na nasze poczynania.
Na to klimatyczne miasto skÅ‚ada siÄ™ nie tylko to, jak ono wyglÄ…da, ale również, w jaki sposób można wchodzić z nim w interakcjÄ™. Skutkuje to tym, że gÅ‚ówna i, wydawaÅ‚oby siÄ™, oczywista droga do celu wcale nie jest tÄ… najbardziej efektywnÄ… i efektownÄ…. Gra, poprzez wiele ukrytych sekretów, wrÄ™cz zachÄ™ca nas do podjÄ™cia poszukiwaÅ„ dróg alternatywnych, w zamian ofiarujÄ…c ciekawszy czy mniej problemowy sposób przedostania siÄ™ do upragnionej lokacji. Odnalezienie go w koÅ„cu skutkuje satysfakcjÄ… z dobrze wykonanego zadania. Nieco zaskakiwać może to, że Å›ledzeni przez nas oponenci po którymÅ› z kolei wczytaniu gry mogÄ… caÅ‚kowicie zmienić swojÄ… trasÄ™ czy zachowanie, co zmusza nas do weryfikacji wczeÅ›niej uÅ‚ożonych planów. W miejscu tym warto zaznaczyć, że interakcja z napotkanymi bohaterami niezależnymi czasami może doprowadzić do tego, że w jakiÅ› sposób stanÄ… siÄ™ oni pomocni, oferujÄ…c nam możliwość zaopatrzenia siÄ™ w sprzÄ™t czy ulepszenia, ale też możemy dziÄ™ki nim otrzymać dodatkowe koÅ›ciane amulety.
Wspomniane przedmioty i runy sÄ… rzeczami, które staramy siÄ™ zebrać przez okres caÅ‚ej naszej rozgrywki. Pierwsze, mogÄ…ce poczÄ…tkowo mogÄ… być wykorzystane do trzech sztuk jednoczeÅ›nie, stanowiÄ… pasywnÄ… pomoc, zwiÄ™kszajÄ…c stan many czy zmniejszajÄ…c otrzymane obrażenia. Drugie zaÅ› stanowiÄ… swoistÄ… walutÄ™, za pomocÄ… którÄ… kupujemy czy ulepszamy kolejne interesujÄ…ce nas moce, takie jak teleportacja na krótkim dystansie, możliwość opanowania istoty żywej lub spowolnienia czy nawet caÅ‚kowitego zatrzymania czasu. Odkryć te przedmioty pozwala nam artefakt w postaci tajemniczego mechanicznego serca, które jest zdolne mówić wÅ‚asnym gÅ‚osem. Nie zapomniano również o walce bezpoÅ›redniej – w wachlarzu broni Corvo dostÄ™pne sÄ… takie wynalazki jak pistolet, kusza z Å‚adunkami wybuchowymi, beÅ‚tami usypiajÄ…cymi czy zwykÅ‚ym pociskami, a także rozmaite wynalazki w postaci kluczy przeprogramowujÄ…cych machiny, puÅ‚apki czy granaty.
Oprawa audio–wizualna
Dunwall. Jest nam dane obejrzeć tylko niektóre fragmenty tego ciekawego miasta. PrzemykajÄ…c siÄ™ brudnymi uliczkami caÅ‚y czas można dostrzec jego dawnÄ… Å›wietność – mnogość stylów architektonicznych budowli, potężne pomniki industrializacji w postaci zakÅ‚adów i fabryk oraz caÅ‚e otoczenie, mocno nasuwajÄ…ce skojarzenia z epokÄ… wiktoriaÅ„skÄ…. W tym przypadku podstawÄ… osiÄ…gnięć techniki jest nie energia wytwarzana za pomocÄ… silników zasilanych wÄ™glem, ale wielorybi tran – tajemnicza, rafinowana substancja, która pozwoliÅ‚a siÄ™gnąć po rzeczy niedostÄ™pne wczeÅ›niej żadnemu czÅ‚owiekowi. I w tym aspekcie podobne jest to do czasów rewolucji przemysÅ‚owej – charakterystyczne jest to, że caÅ‚y niemal czas obserwujemy biedotÄ™, która choruje lub już tylko ledwo wegetuje oraz obracamy siÄ™ w towarzystwie elity, która nie zamartwia siÄ™ takimi przyziemnymi sprawami jak problemy najuboższych czy praca fizyczna. KÅ‚uje w oczy i wywoÅ‚uje boleść w sercu brak klasy Å›redniej, która jest oznakÄ… dobrze uformowanego spoÅ‚eczeÅ„stwa – wÅ‚aÅ›nie tutaj można dostrzec, że postÄ™p oprócz korzyÅ›ci, niesie ze sobÄ… również zagrożenia.
OglÄ…dajÄ…c to zdegenerowane miasto zapeÅ‚nione w znacznym stopniu przez szczury i ofiary zarazy – pÅ‚aczków, nie sposób uniknąć skojarzeÅ„ z „DżumÄ…” Camusa. Naturalizm, jaki wyziera z każdego zakamarka, najlepiej chyba widać w momencie, gdy naszym oczom ukazuje siÄ™ coÅ› na ksztaÅ‚t tramwaju transportujÄ…cego ludzkie zwÅ‚oki, co nasuwa skojarzenia z literackim pierwowzorem tego motywu. Spotykane przez nas na każdym kroku fragmenty notatek i dzienników pozwalajÄ… tylko na głębsze zanurzenie siÄ™ w Å›wiat przedstawiony, co może być nieco psute przez to, że tak wyraziÅ›cie wykreowany bohater w postaci Corvo jest niemal caÅ‚kowicie niemy, co utrudnia postrzegania go jako integralnÄ… część otaczajÄ…cego Å›wiata.
JeÅ›li chodzi o muzykÄ™ dedykowanej grze, to można wiele mówić o paru naprawdÄ™ niezÅ‚ych kawaÅ‚kach wpadajÄ…cych w ucho. Nie ma ich wiele, lecz wykonanie i treść takiej piosenki jak chociażby Drunken Whaler przyprawia o ciarki na plecach. Dziewczynka Å›piewajÄ…ca drżącym, delikatnym gÅ‚osem o skutkach pijaÅ„stwa mrozi krew w żyÅ‚ach, ale zarazem fascynuje. Warstwa audio jest kolejnym skÅ‚adnikiem caÅ‚ego Å›wiata, który zostaÅ‚ wykonany z pieczoÅ‚owitoÅ›ciÄ…, majÄ…c za zadanie przynieść odbiorcy jak najbardziej pozytywne wrażenia z rozgrywki.
Podsumowanie Dishonored
Nie sposób jednak przedstawiać caÅ‚ej gry w superlatywach. Mechanika produkcji posiada niewielkÄ… ilość błędów, takich jak okazjonalne utkniÄ™cia w jakimÅ› miejscu (z czego na szczęście zawsze wybawieniem jest teleportacja). MogÄ… też denerwować niektóre zachowania strażników, takie jak szybka utrata zainteresowania poszukiwaniem bohatera po tym, jak mignÄ…Å‚ gdzieÅ› nieopodal czy bezkarne wychylanie siÄ™ zza osÅ‚on, nawet tuż przez strażnikami. Trzeba uczciwie przyznać, że pomimo tych drobnostek Dishonored to nadal kawaÅ‚ porzÄ…dnej rozgrywki, mogÄ…cy przynieść kilkanaÅ›cie godzin dobrej zabawy. Arkane Studios postaraÅ‚o siÄ™, tworzÄ…c nowÄ… markÄ™, która zyskaÅ‚a pokaźne grono fanów oczekujÄ…cych na wiÄ™cej, jeszcze wiÄ™cej, gdyż te kilkanaÅ›cie godzin rozgrywki wywoÅ‚uje maÅ‚y niedosyt.
Jedna z gorszych gier.