M4 Sherman - World of Tanks

autor:

M4 Sherman - opis, uzbrojenie, dane techniczne

Sekcja: usa_srednie

Poziom: 5

Wytrzymałość: 400

Waga: 29.7 / 30.0 t

Cena: 350 500

Załoga: Commander
Gunner
Driver
Radio Operator
Loader

Moc silnika M4 Sherman: 350

Max. prędkość M4 Sherman: 48

Szybkość obrotu M4 Sherman: 35

Szybkość obrotu wieży M4 Sherman:

Pancerz M4 Sherman: front 51
sides 38
rear 38

Pancerz wieży M4 Sherman: front 76
sides 51
rear 51

Działo M4 Sherman: 75 mm Gun M3 L/37

Ilość pocisków w M4 Sherman: 90

Obrażenia:

Penetracja: 69-115 mm

Szybkostrzelność:

Zasięg widoku: 330 m

Zasieg radia: 395 m

Opis M4 Sherman

CzoÅ‚g ten wywodzi siÄ™ w prostej linii od swojego poprzednika, czyli czoÅ‚gu Å›redniego M3 Lee. Armia amerykaÅ„ska szybko potrzebowaÅ‚a nowego czoÅ‚gu Å›redniego, w ten sposób powstaÅ‚ wÅ‚aÅ›nie M3. ByÅ‚ on konstrukcjom tymczasowÄ…. Uzbrojenie stanowiÅ‚a tu armata M2 kal. 75mm, zamontowana w bocznym sponsonie, oraz 37mm armata ppanc. w obrotowej wieży. ByÅ‚o to dość kÅ‚opotliwe i nieefektowne rozwiÄ…zanie.
Potrzeba jak najszybszego wprowadzenia do produkcji nowego wozu miaÅ‚a spowodować jak najmniejsze komplikacje na taÅ›mach produkcyjnych. Pojazd wiÄ™c musiaÅ‚ posiadać jak najwiÄ™cej podzespoÅ‚ów wspólnych z czoÅ‚giem M3.
Prototypowy wóz T6 zostaÅ‚ poddany próbom przez komisjÄ™ wojskowÄ… w Aberdeen na poczÄ…tku wrzeÅ›nia 1941r. W kilka dni później zostaÅ‚ on rekomendowany do produkcji, a 11 grudnia, po zleceniu kilku zmian w stosunku do prototypu (usuniÄ™cie wÅ‚azów w burtach pojazdu oraz rezygnacja z dwóch staÅ‚ych km-ów obsÅ‚ugiwanych przez kierowcÄ™) zostaÅ‚ przyjÄ™ty do produkcji seryjnej. Co ciekawe, już od razu postanowiono produkować dwie odmiany - M4 z pancerzem spawanym oraz M4A1 z pancerzem odlewanym. To wÅ‚aÅ›nie ta druga wersja miaÅ‚a być podstawowym wozem U.S.Army, lecz przemysÅ‚ nie byÅ‚ przestawiony jeszcze na produkcjÄ™ wojennÄ…. Postanowiono wiÄ™c budować też czoÅ‚gi z prostszym pancerzem ze spawanych, pÅ‚askich pÅ‚yt pancerza, oraz przeprowadzono testy z różnymi silnikami.
CzoÅ‚gi serii M4 oraz M4A1 różniÅ‚y siÄ™ jedynie typem pancerza oraz szczegóÅ‚ami rozmieszczenia wyposażenia na zewnÄ…trz pojazdu. Wozy M4, z racji posiadania pancerza z pÅ‚yt walcowanych, posiadaÅ‚y wiÄ™kszy przedziaÅ‚ bojowy, a co za tym idzie wiÄ™cej miejsca na amunicjÄ™ (M4 97szt. M4A1 90szt.). Oba pojazdy posiadaÅ‚y ten sam typ silnika, napÄ™dzany benzynÄ… Continental R974. ByÅ‚a to odmiana gwiazdowego silnika lotniczego. CzoÅ‚gi odmiany M4 byÅ‚y przeznaczone do produkcji dla zakÅ‚adów, które nie miaÅ‚y doÅ›wiadczenia w obróbce dużych elementów odlewanych. Odmiana ta weszÅ‚a do produkcji 6 miesiÄ™cy po M4A1.

Produkowano sześć gÅ‚ównych typów pojazdu:

• M4: silnik dziewiÄ™ciocylindrowy, gwiazdowy, Continental 975-C2 Wirwind 420KM/2400 obr/min
• M4A1: silnik jak M4, wyróżniaÅ‚ siÄ™ pancerzem odlewanym
• M4A2: posiadaÅ‚ wysokoprężny silnik General-Motors 6046 (byÅ‚y to wÅ‚aÅ›ciwie dwa silniki GM 6-71, poÅ‚Ä…czone przekÅ‚adniÄ… 192 KM/1900 obr/min). Pojazdy byÅ‚y przeznaczone wyÅ‚Ä…cznie na eksport oraz dla USMC.
• M4A3: wyposażono go w silnik Ford GAA - byÅ‚a to odmiana lotniczego, oÅ›miocylindrowego silnika w ukÅ‚adzie V, o mocy 450KM/2600 obr/min.
• M4A4: pojazd wyposażony byÅ‚ w silnik Chrysler A57 Multibank. ByÅ‚o to poÅ‚Ä…czenie piÄ™ciu silników samochodowych. Silnik posiadaÅ‚ Å‚Ä…cznie 30 cylindrów o mocy 425KM/2850 obr/min.
• M4A5: kanadyjska odmiana Shermana, która nosiÅ‚a nazwÄ™ Grizzly. Dane jak M4A1
• M4A6: z wysokoprężnym silnikiem Catepilar RD-1820 450km/2000obr/min

Uzbrojenie pojazdu:

Pierwotnie jarzmo wieży miaÅ‚o posiadać możliwość uzbrojenia wozu w kilka wzorów uzbrojenia:

• 1x armata M2 75mm;1 km 7,62
• 1x haubica 105mm; 1km 7,62
• 2x armata M6 37mm;1km7,62
• 3x km 12,7 (przeciwlotniczy)
• 1x armata 57mm; 1km7,62

Już na etapie wprowadzania czoÅ‚gu do produkcji zrezygnowaniu z trzech ostatnich wariantów, a armatÄ™ M2 zamieniono na nowszy model M3. W roku 1942 testowano użycie w Shermanach nowej armaty M1 oraz M1A1 76mm (faktyczny kaliber tej armaty to 3 cale, czyli okoÅ‚o 76,2mm). Aż do 1944 roku rozwiÄ…zanie to byÅ‚o nie do koÅ„ca doceniane, ponieważ wczeÅ›niejsze modele armat strzelaÅ‚y pociskami burzÄ…cymi o nieco wiÄ™kszej masie materiaÅ‚u wybuchowego, co miaÅ‚o wpÅ‚yw na efekt eksplozji takiego pocisku. CzoÅ‚gi wyposażone w te dziaÅ‚a posiadaÅ‚y żyroskopowy stabilizator armaty w pionie, przez co mogÅ‚y one prowadzić celny ogieÅ„ w ruchu. Innym wariantem uzbrojenia Shermanów byÅ‚a haubica 105mm używana gÅ‚ównie do wsparcia piechoty. PoczÄ…tkowo pojazdy wyposażone w haubice nie różniÅ‚y siÄ™ zbytnio od innych czoÅ‚gów (prócz braku elektrycznego obrotu wieży oraz stabilizatora). Kiedy Shermany trafiÅ‚y do Wielkiej Brytanii, siÅ‚a ognia nowych czoÅ‚gów nie do koÅ„ca zadowalaÅ‚a dowództwo. Po pewnym czasie dostosowano czoÅ‚g do przenoszenia doskonaÅ‚ej, brytyjskiej armaty 17pdr (Brytyjczycy oznaczali swoje dziaÅ‚a nie ze wzglÄ™du na kaliber lecz wagÄ™ pocisku). CzoÅ‚gi uzbrojone w tÄ… armatÄ™ nosiÅ‚y nazwÄ™ „Firefly”

Shermany uzbrajane byÅ‚y także w różne, nietypowe systemy. Na przykÅ‚ad Kanadyjczycy testowali uzbrojenie czoÅ‚gu w dodatkowy moździerz umieszczony na zewnÄ…trz pojazdu. Nieco bardziej udany byÅ‚ tzw. „Calliope”, czyli samobieżna wyrzutnia rakiet. WyglÄ…daÅ‚o to tak, że na wieży Shermana mocowano stelaż, na którym mocowano 30 prowadnic na rakiety 4.5 cala. Prowadnice byÅ‚y jednorazowego użytku, ponieważ zbudowano je ze sklejki. OstatniÄ… ciekawostkÄ… może tu być Sherman „Tulip”. ByÅ‚a to dość prosta modyfikacja polegajÄ…ca na dospawaniu do boków wieży prowadnic na lotnicze rakiety, używane na przykÅ‚ad w samolotach Hawreker Tempest. Broni tej używano do niszczenia umocnionych punktów wroga z niewielkiej odlegÅ‚oÅ›ci (o ile czoÅ‚g dojechaÅ‚ na odlegÅ‚ość strzaÅ‚u).

CzoÅ‚g posiadaÅ‚ też specjalne, tzw. mokre magazyny amunicyjne. W razie trafienia pojazdu wstrzÄ…s powodowaÅ‚ stÅ‚uczenie pojemników z cieczÄ…, które powodowaÅ‚y albo brak eksplozji albo przynajmniej, w razie pożaru, dawaÅ‚o wiÄ™cej czasu zaÅ‚odze na opuszczenie pojazdu. CzoÅ‚gi wyposażone w takie komory amunicyjne posiadaÅ‚y w nazwie „W”. Pojazdy, które nie posiadaÅ‚y mokrych magazynów amunicyjnych, byÅ‚y wyposażone w dodatkowe pÅ‚yty pancerne dospawane na burtach.

Konstruktorzy starali siÄ™ też zwiÄ™kszyć mobilność czoÅ‚gu poprzez zastosowanie nowego ukÅ‚adu zawieszenia i dostosowanie go do szerszych gÄ…sienic, co powodowaÅ‚o mniejszy nacisk jednostkowy. W 1943 roku zastosowano nowe zawieszenie typu HVSS, to znaczy z poziomym systemem hydraulicznym do tÅ‚umienia drgaÅ„ oraz równomiernego napiÄ™cia gÄ…sienic. Pojazdy z nowym typem zawieszenia i szerszÄ… gÄ…sienicÄ… nosiÅ‚y oznaczenie „E8”

Shermanów wyprodukowano 49 234 sztuk, z czego 21 959 przeznaczono na eksport dla sojuszników. Bardzo wysoko czoÅ‚g ten byÅ‚ oceniany w ZSRR, gdzie w pierwszej kolejnoÅ›ci uzbrajano w nie puÅ‚ki gwardyjskie (elitarne). Pomimo krótkiego czasu miÄ™dzy projektowaniem a wprowadzeniem do produkcji, czoÅ‚g byÅ‚ udanÄ… konstrukcjÄ…, a jego wartość bojowa po powojennych modernizacjach sprawiÅ‚a, iż można go byÅ‚o spotkać na polach bitew dÅ‚ugo po II Wojnie Åšwiatowej. Dodatkowo chyba jedynym ograniczeniem na modernizacjÄ™ Shermanów byÅ‚a wyobraźnia konstruktorów, patrzÄ…c choćby na egipskiego Shermana z wieżą francuskiego czoÅ‚gu AMX13, czy Izraelskie warianty uzbrojone w 105mm dziaÅ‚a.

Bibliografia:

• Wojciech J. Gawrych; M4 Sherman; Wydawnictwo Militaria; Warszawa 1994
• Wojciech J. Gawrych; M4 Sherman vol:II; Wydawnictwo Militaria; Warszawa1999